Ngân hàng vẫn “gặp khó” với bài toán cải thiện NIM

Tình hình NIM và triển vọng ngành ngân hàng năm 2026

Trong bối cảnh lãi suất huy động ở mức cao và lãi suất cho vay bị kiểm soát để hỗ trợ nền kinh tế, các lãnh đạo ngân hàng cho biết sẽ tái cơ cấu danh mục tín dụng nhằm nâng hiệu quả và cải thiện biên lợi nhuận từ hoạt động cho vay.

Theo FiinRatings, biên lãi ròng (NIM) của ngành ngân hàng đã giảm xuống 2,9% tại thời điểm cuối năm 2025, từ 3,5% vào cuối năm 2024. Báo cáo trước đó của Vis Ratings cho thấy phần lớn các ngân hàng vừa và nhỏ chưa đạt mục tiêu lợi nhuận năm 2025 vì NIM thu hẹp và chi phí huy động tăng. Nguyên nhân chủ yếu là chi phí vốn tăng nhanh hơn lợi suất tài sản sinh lời, khi hệ thống ngân hàng duy trì mặt bằng lãi suất thấp nhằm hỗ trợ phục hồi nền kinh tế. Dự báo cho năm 2026 cho thấy NIM toàn ngành có xu hướng đi ngang hoặc khó có sự cải thiện rõ nét.

Đại hội đồng cổ đông gần đây cho thấy các ngân hàng lớn đang cân nhắc kỹ lưỡng cách tối ưu danh mục tín dụng. Tại MB (mã MBB), Tổng Giám đốc Phạm Như Ánh cho biết NIM chung sẽ tiếp tục thu hẹp hoặc duy trì ở mức ổn định trong năm 2026 do phí đầu vào (huy động) tăng và đầu ra khó tăng đột biến. Ông nhấn mạnh cần điều hành quyết liệt để giảm chi phí vốn và duy trì an toàn nợ xấu.

Tại ACB và Chủ tịch Trần Hùng Huy đánh giá thách thức và cơ hội của việc quản trị danh mục tín dụng. Năm 2026, ACB đặt mục tiêu tăng trưởng tín dụng khoảng 16%, thấp hơn mức 18,3% của năm 2025. Ngân hàng sẽ thực hiện cơ cấu lại danh mục tín dụng để tập trung vào các khoản vay có hiệu quả cao và cải thiện NIM từ hoạt động cho vay.

Tại VIB (Ngân hàng Quốc tế Việt Nam), Đặng Khắc Vỹ cho biết năm 2026 vẫn còn nhiều rủi ro từ biến động lãi suất liên ngân hàng, nhưng ngân hàng sẽ cá thể hóa giải pháp tài chính theo từng phân khúc và gia tăng thu nhập từ phí để cải thiện lợi nhuận. Tương tự, OCB (Ngân hàng Phương Đông) cho biết mục tiêu lợi nhuận năm 2026 khoảng 6.960 tỷ đồng, tăng khoảng 39% so với 2025, bằng cách đẩy mạnh cho vay các sản phẩm có lãi suất cao và cơ cấu lại danh mục lãi suất cao.

Nhóm phân tích của MB (MBS) và VCBS dự báo NIM toàn ngành sẽ duy trì ở mức thấp hoặc đi ngang trong năm 2026, với mức phục hồi chưa đồng đều giữa các nhóm ngân hàng. VCBS cho rằng NIM có thể được cải thiện từ nhu cầu tín dụng mạnh hơn và chuyển dịch sang cho vay trung dài hạn, bán lẻ và SME, trong khi các ngân hàng tư nhân có CASA cao sẽ được đẩy nhanh quá trình tối ưu hóa vốn.

Trong bối cảnh này, nhiều ngân hàng được kỳ vọng sẽ tăng vốn và duy trì an toàn trong trung và dài hạn. Các cơ chế như CASA cao, vốn đệm và định chế tăng vốn dự kiến ở nhiều ngân hàng lớn được xem là yếu tố hỗ trợ mức NIM ổn định trong tương lai gần.