Tại ĐHĐCĐ Coteccons thường niên năm 2026 diễn ra sáng 20/10, ông Nguyễn Quang Thuân – Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng giám đốc FiinGroup – cùng ông Johan Nyvene, Chủ tịch HĐQT Chứng khoán TP.HCM (HSC), đã chia sẻ góc nhìn về thị trường vốn Việt Nam sau khi FTSE Russell nâng hạng từ thị trường cận biên lên thị trường mới nổi.
Một trong những vấn đề được quan tâm là vì sao thị trường đón nhận thông tin nâng hạng nhưng nhà đầu tư nước ngoài vẫn bán ròng, trong khi thanh khoản có dấu hiệu suy giảm. Theo ông Thuân, có 3 nguyên nhân chính lý giải diễn biến này.
Ông Thuân cho rằng mặt bằng lãi suất đồng USD cao đang tạo sức ép lên dòng vốn đầu tư tại các thị trường mới nổi, trong đó có Việt Nam. Lợi suất trái phiếu Chính phủ Mỹ kỳ hạn 5 năm đang ở mức 5,2-5,3%/năm, trong khi nhiều quỹ đầu tư cổ phiếu tại Việt Nam ghi nhận kết quả thua lỗ.
Ông Johan Nyvene cũng đồng tình khi cho rằng quyết định phân bổ vốn phụ thuộc vào tâm lý nhà đầu tư và bài toán lợi nhuận tương ứng với rủi ro. Nhà đầu tư quốc tế không chỉ nhìn vào triển vọng tăng trưởng mà còn cân nhắc rủi ro quốc gia, rủi ro doanh nghiệp và mức sinh lời có thể đạt được. Ông nhận định nhà đầu tư có thể kỳ vọng tỷ suất sinh lời đối với cổ phiếu Việt Nam ở mức 12-15% để bù đắp rủi ro.
Ông Thuân cho biết cần phân biệt giữa quỹ thụ động (đầu tư theo chỉ số) và quỹ chủ động. Việc nâng hạng có ý nghĩa đặc biệt với nhóm quỹ thụ động, nhưng dòng tiền đang rút khỏi Việt Nam chủ yếu đến từ các quỹ chủ động có chiến lược riêng. Vì vậy, việc nâng hạng chưa thể lập tức đảo chiều dòng vốn.
Đáng chú ý, từ đầu năm đến nay, đặc biệt sau khi Việt Nam chính thức được nâng hạng vào ngày 21/9, thị trường ghi nhận dòng tiền rút ra khoảng 24.000 tỷ đồng. Nếu bóc tách các giao dịch liên quan đến Masan Consumer, quy mô dòng tiền còn lại khoảng nửa tỷ USD. Một số quỹ bán ra do ảnh hưởng bởi xu hướng trí tuệ nhân tạo (AI) hoặc vấn đề quản trị doanh nghiệp, nhưng các quỹ thụ động vẫn duy trì vị thế.
Hai chuyên gia chỉ ra rào cản lớn nhất là giới hạn sở hữu nước ngoài (FOL) và lượng cổ phiếu tự do chuyển nhượng (free float) chưa đủ lớn. Ông Johan Nyvene nhấn mạnh các nhóm có vốn hóa lớn trên thị trường hiện tập trung vào ngân hàng, chứng khoán và bất động sản, trong khi dòng vốn quốc tế đang tìm đến các lĩnh vực công nghệ, AI, tự động hóa và robot tại Mỹ, Hàn Quốc.
Theo ông Johan, Việt Nam chưa có đủ cổ phiếu thuộc các lĩnh vực này với sức hấp dẫn tương xứng để thu hút dòng vốn quốc tế. Ông Thuân cũng cho rằng thị trường cần tiếp tục cải cách chính sách, cải thiện môi trường đầu tư và nâng cao chất lượng doanh nghiệp cũng như sản phẩm để thu hút dòng tiền lớn hơn trong tương lai.