Trong thư gửi nhà đầu tư mới đây, ông Petri Deryng, người đứng đầu quỹ ngoại PYN Elite Fund, nhận định tình hình thanh khoản của thị trường chứng khoán Việt Nam có thể dần cải thiện trong những tháng còn lại của năm sau giai đoạn chịu nhiều sức ép. Theo ông, việc lãi suất tăng đã thúc đẩy một bộ phận nhà đầu tư bán bớt cổ phiếu, trong khi kỳ vọng lạm phát và điều kiện thanh khoản vẫn còn nhiều thách thức.
Quỹ ngoại này chỉ ra hai yếu tố đáng chú ý đã khiến thanh khoản trở nên thắt chặt hơn trong giai đoạn từ tháng 1 đến tháng 7. Yếu tố đầu tiên là sự tăng mạnh của giá chip DRAM, khi các ngành sản xuất phục vụ xuất khẩu phải nhập khẩu lượng lớn chip với mức giá cao hơn, tạo sức ép lên cán cân thương mại. PYN Elite ước tính riêng tác động từ hoạt động mua chip trong 7 tháng đầu năm có thể lên tới khoảng 25 tỷ USD, được xem là nguyên nhân lớn nhất khiến cán cân thương mại nhanh chóng chuyển sang trạng thái thâm hụt.
Yếu tố thứ hai là giá dầu nhập khẩu, vốn đạt mức cao vào mùa xuân năm 2026. Tuy nhiên, theo tính toán của PYN Elite, ảnh hưởng từ việc nhập khẩu chip DRAM vẫn lớn hơn và là tác nhân đáng chú ý nhất đối với sự suy giảm nhanh của cán cân thương mại.
Dù vậy, quỹ cho rằng tác động trên có thể mang tính thời điểm khi giá bán của các sản phẩm xuất khẩu sử dụng chip cũng sẽ tăng theo, nhưng ảnh hưởng tích cực lên cán cân thương mại thường xuất hiện với độ trễ khoảng 6 tháng. Theo đó, các khoản thặng dư thương mại trong những giai đoạn tiếp theo có thể dần bù đắp phần thâm hụt phát sinh trước đó.
Nhìn về những tháng còn lại của năm, người đứng đầu PYN Elite Fund dự báo thanh khoản sẽ dần được cải thiện, dù vẫn chưa có dấu hiệu rõ ràng về thời điểm căng thẳng địa chính trị tại Iran kết thúc. Quỹ lưu ý giá dầu nhập khẩu nhiều khả năng tiếp tục duy trì ở mức tương đối cao và vẫn là một biến số cần theo dõi.
Trước đó, quỹ PYN Elite từng kỳ vọng tăng trưởng lợi nhuận mạnh của các doanh nghiệp Việt Nam sẽ trở thành động lực giúp giá cổ phiếu tăng đáng kể. Tuy nhiên, điều kiện thanh khoản thời gian qua đã khiến đà tăng của thị trường diễn ra chậm hơn dự kiến. Tại ngày 27/7, giá trị tài sản ròng (NAV)/chứng chỉ quỹ của PYN Elite đã chạm mức thấp nhất năm khi đóng cửa ở 487,3 euro, sau đó phục hồi khoảng 10%, lên quanh 535,5 euro ở thời điểm cập nhật gần nhất.