MSCI và FTSE - Hai góc nhìn bổ sung về hành trình hội nhập của thị trường chứng khoán Việt Nam

Hai tín hiệu bổ sung cho hành trình hội nhập của thị trường chứng khoán Việt Nam

Trong vòng chưa đầy ba tháng, thị trường chứng khoán Việt Nam nhận được hai tín hiệu từ hai tổ chức xếp hạng chỉ số hàng đầu thế giới: FTSE Russell xác nhận nâng hạng và MSCI công bố Báo cáo Phân loại thị trường. Ngày 08/04/2026 FTSE Russell công bố sự chuyển đổi này với hiệu lực từ 21/09/2026; ngày 24/06/2026, MSCI thông báo không đưa Việt Nam vào danh sách theo dõi nâng hạng.

Hai tín hiệu này được nhìn nhận như những yếu tố bổ sung cho nhau: FTSE ghi nhận Việt Nam đã đạt được điều kiện kỹ thuật để tiếp cận dòng vốn thụ động quốc tế, trong khi MSCI nhấn mạnh cần tiếp tục cải cách ở các khía cạnh cấu trúc để thật sự trở thành thị trường mới nổi toàn diện.

Đánh giá và sự khác biệt giữa FTSE Russell và MSCI

FTSE Russell tập trung vào khả năng mô phỏng danh mục đầu tư chỉ số và sự tiếp cận của các quỹ thụ động. Hai yếu tố cốt lõi được xem là đủ điều kiện là mô hình môi giới toàn cầu (global broker model) và cơ chế thanh toán không ký quỹ trước (non-prefunding - NPF).

MSCI vận hành khung 18 tiêu chí đánh giá, xem xét cả khía cạnh pháp lý, tính minh bạch và tính bền vững của cải cách. Theo báo cáo, Việt Nam đáp ứng 10/18 tiêu chí và còn 8 tiêu chí chưa đáp ứng, bao gồm giới hạn sở hữu nước ngoài (FOL), room ngoại, và thanh khoản thị trường ngoại hối.

Những bước tiến và triển vọng cụ thể

FTSE Russell sẽ đưa Việt Nam vào các bộ chỉ số theo phương thức phân kỳ 4 đợt với các bước tăng tỷ trọng như sau: 10% đợt 1 từ 21/09/2026, 20% vào tháng 3/2027, 35% vào tháng 6/2027 và 35% cuối cùng vào tháng 9/2027.

• Danh sách cổ phiếu đủ điều kiện dự kiến có 23 mã, trong đó có các tên tuổi lớn như VCB, BIDV, Vinhomes, Vingroup, FPT, Hoa Phát.
• MSCI cho thấy vẫn cần cải thiện thêm các yếu tố như FOL, quyền bình đẳng cho nhà đầu tư nước ngoài và công bố thông tin tiếng Anh đến thời hạn 1/2028.

MSCI, trong khi đó, cho thấy vẫn còn những nút thắt cấu trúc để đạt chuẩn thị trường mới nổi toàn diện hơn. Theo MSCI, CCP cần vận hành ổn định và có hiệu quả thực tế, đồng thời lộ trình công bố thông tin tiếng Anh và các tiêu chí còn lại cần được triển khai đầy đủ để nâng hạng trong các kỳ rà soát tới.

Triển vọng và thời điểm quan trọng

Nhìn chung, tháng 9/2026 được xem là cột mốc quan trọng khi FTSE Russell công bố kết quả cuối cùng cho đợt nâng hạng và Việt Nam có mặt trong danh sách các thị trường được xem xét. Dòng vốn thụ động theo dõi các chỉ số FTSE được kỳ vọng bắt đầu chảy vào thị trường theo lộ trình đến 2027, mở rộng thanh khoản và tăng nhận diện trên bảng đồ đầu tư toàn cầu.

Trong khi đó, cột mốc MSCI Watch List và mục tiêu nâng hạng đòi hỏi các cải cách sâu và bền vững hơn, đặc biệt ở CCP, mở room ngoại và công bố thông tin tiếng Anh đến đúng thời hạn. Những tín hiệu từ FTSE và MSCI cần được nhìn nhận như hai khía cạnh bổ sung cho kế hoạch chính sách và cơ quan quản lý trong việc thúc đẩy tiến trình hội nhập tài chính lâu dài.

Nhìn chung, hai tổ chức đều ghi nhận tiến bộ của Việt Nam và cùng nhấn mạnh vẫn còn một số nút thắt cần tháo gỡ. FTSE Russell ghi nhận Việt Nam đã đạt điều kiện kỹ thuật để hội nhập vốn thụ động, trong khi MSCI chỉ ra rằng con đường tới thị trường mới nổi toàn diện còn cần thêm các cải cách ở nhiều khía cạnh cấu trúc và vận hành. Những tín hiệu này cung cấp định hướng cho cơ quan quản lý và nhà đầu tư chiến lược trên thị trường vốn Việt Nam.