Bùng nổ hạ tầng hàng không Việt Nam: “Đại chu kỳ” mở rộng để đáp ứng 300 triệu lượt khách mỗi năm

Kế hoạch mở rộng hạ tầng hàng không Việt Nam đến năm 2050

Giao thông vận tải Việt Nam đang bước vào giai đoạn đầu tư mang tính bản lề với mục tiêu tăng quy mô và khả năng tiếp cận sân bay cho người dân. Bộ Giao thông Vận tải đề xuất xây mới 6 sân bay đến năm 2030 và bổ sung thêm 3 sân bay đến năm 2050. Mục tiêu dài hạn là đến năm 2050, khoảng 95% dân số có thể tiếp cận sân bay trong bán kính 100 km.

Hạ tầng hàng không được xác định là chiến lược trọng yếu khi Việt Nam đối mặt với tình trạng quá tải tại các cảng hàng không hiện tại. Theo báo cáo của SHS, đến 2025 nước ta có 22 sân bay phục vụ khoảng 100 triệu hành khách mỗi năm, trong khi các sân bay như Nội Bài, Tân Sơn Nhất, Đà Nẵng và Cam Ranh đang hoạt động vượt công suất thiết kế. Do vậy, mở rộng và nâng cấp hệ thống sân bay được xem là cấp thiết để đáp ứng nhu cầu di chuyển ngày càng tăng.

Trong vòng 10 năm tới, lượng hành khách qua các cảng hàng không được dự báo có thể tăng gần ba lần, lên khoảng 300 triệu lượt khách mỗi năm, tương đương với CAGR khoảng 10,7%. Quy hoạch mạng lưới sân bay sẽ chuyển sang mô hình đa trung tâm, giảm sự phụ thuộc vào các “siêu cảng” hiện hữu.

Mạng lưới sân bay dự kiến được bổ sung và nâng cấp mạnh mẽ. Cụ thể, Nội Bài dự kiến nâng công suất từ 25 triệu lên 60 triệu khách/năm; Tân Sơn Nhất từ 28 lên 50 triệu; Đà Nẵng từ 10 lên 25 triệu; Cam Ranh từ 6,5 lên 25 triệu. Ngoài ra, nhiều sân bay địa phương như Điện Biên, Sa Pa, Nà Sản và Lai Châu cũng được mở rộng đáng kể để tăng khả năng kết nối vùng cao. Ở miền Nam, ngoài Long Thành, các sân bay Phú Quốc, Cần Thơ và Cà Mau cũng được nâng cấp nhằm phục vụ phát triển kinh tế khu vực.

Một trong những dự án trọng điểm là sân bay Long Thành. Dự án được xem là biểu tượng mới của hạ tầng hàng không Việt Nam, với tiêu chuẩn 4F cao nhất và kỳ vọng trở thành trung tâm trung chuyển hàng không khu vực. Dự án do ACV làm chủ đầu tư giai đoạn 1 với tổng vốn trên 100.000 tỷ đồng, khởi công từ đầu năm 2021 và hướng tới vận hành thương mại trong giai đoạn 1 với công suất 25 triệu hành khách mỗi năm, khai thác vào năm 2026. Khi hoàn thiện cả 3 giai đoạn, sân bay sẽ đạt công suất khoảng 100 triệu hành khách/năm, giúp giảm tải cho Tân Sơn Nhất và thúc đẩy phát triển vùng kinh tế trọng điểm phía Nam.

Tiến trình đầu tư sẽ được phân bổ trên toàn quốc, từ miền núi phía Bắc đến đồng bằng sông Cửu Long. Các sân bay như Điện Biên, Sa Pa, Nà Sản và Lai Châu sẽ được nâng cấp đáng kể, trong khi miền Trung và Tây Nguyên cũng ghi nhận cải thiện mạnh mẽ nhằm phục vụ du lịch và vận chuyển hàng hóa. Ở phía Nam, ngoài Long Thành, các sân bay như Phú Quốc, Cần Thơ và Cà Mau được nâng cấp nhằm phục vụ phát triển kinh tế địa phương.

Việc đẩy nhanh đầu tư hạ tầng hàng không được xem là động lực chiến lược để Việt Nam nâng cao vị thế cạnh tranh trên bản đồ kinh tế – hàng không khu vực và toàn cầu, đồng thời thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và mở rộng quy mô vận tải hàng không cả nước.

Điểm nổi bật về quy mô và phân bổ vốn

• 6 sân bay mới đến 2030 và 3 sân bay bổ sung đến 2050.
• Mục tiêu đến 2050 là khoảng 95% dân số có thể tiếp cận sân bay trong bán kính 100 km.
• Long Thành là dự án trọng điểm với vốn trên 100.000 tỷ đồng và công suất 25 triệu hành khách/năm ở giai đoạn 1.
• Các sân bay hiện hữu được nâng cấp: Nội Bài lên 60 triệu, Tân Sơn Nhất lên 50, Đà Nẵng lên 25, Cam Ranh lên 25 triệu.
• Phân bổ vốn được trải dài từ miền Bắc đến miền Nam, với sự nâng cấp ở Phú Quốc, Cần Thơ, Cà Mau, và các sân bay địa phương khác.