Sau nhịp hồi phục hơn 4% từ vùng đáy, VN-Index đã quay đầu điều chỉnh và đang đối mặt với câu hỏi về khả năng hình thành đáy thứ hai. Tuần giao dịch từ 26/10 đến 30/10, chỉ số giảm tổng cộng 32,53 điểm (-1,83%) xuống mốc 1.741,62 điểm, trong bối cảnh thanh khoản suy yếu và khối ngoại tiếp tục bán ròng hơn 2.700 tỷ đồng trên HOSE.
Theo các chuyên gia, nhịp điều chỉnh này chủ yếu đến từ áp lực chốt lời khi chỉ số chạm vùng kháng cự 1.775-1.800 điểm – trùng với đường trung bình động MA50. Tuy nhiên, tín hiệu tích cực là thanh khoản đã thấp hơn mức trung bình 20 phiên, cho thấy dòng tiền chưa thực sự rời khỏi thị trường mà chỉ đang trong trạng thái thận trọng chờ đợi.
Ông Vũ Duy Khánh – Giám đốc phân tích CTCK Smart Invest (AAS) cho rằng kịch bản tạo đáy thứ hai quanh vùng 1.680-1.700 điểm có khả năng xảy ra, thay vì một nhịp giảm sâu. Phân tích lịch sử từ năm 2006 cho thấy, với mức P/E hiện khoảng 12 lần, có 85% số lần chỉ số vượt lại đỉnh nhịp hồi trong vòng 60 phiên. Ngưỡng đáng lo ngại là 1.605 điểm, tương đương mức giảm 5% từ đáy ngày 19/10. Nếu xuyên thủng mốc này, kịch bản điều chỉnh sâu mới được xác lập.
Trong khi đó, ông Lê Đức Khánh (CTCK VPS) cho rằng thị trường có thể cần thêm 1-2 tuần tích lũy trước khi hồi phục rõ nét hơn, hướng tới vùng 1.730-1.750 điểm và xa hơn là 1.800 điểm. Còn ông Nguyễn Anh Khoa (CTCK Agriseco) nhấn mạnh đến việc giữ vững đường MA20 và vùng hỗ trợ 1.730 điểm cùng sự cải thiện của độ rộng thị trường.
Bên cạnh yếu tố nội tại, diễn biến quốc tế đang tác động mạnh lên tâm lý nhà đầu tư. Ông Nguyễn Anh Khoa chỉ ra hai yếu tố chính: dư âm mùa báo cáo tài chính quý III và căng thẳng địa chính trị – đặc biệt là kết quả bầu cử giữa nhiệm kỳ tại Mỹ cùng tình hình Trung Đông. Ông Lê Đức Khánh lại nhấn mạnh đến chính sách tiền tệ của Fed với khả năng tăng lãi suất thêm 25 điểm cơ bản trong tháng 12, trong khi mặt bằng lãi suất trong nước được kỳ vọng hạ nhiệt sẽ hỗ trợ thị trường.
Đáng chú ý, ông Vũ Duy Khánh cho rằng giá dầu là biến số quan trọng nhất hiện nay. Giá dầu Brent đã tăng lên 117,64 USD/thùng, gần gấp đôi đầu năm và tăng 15% trong 4 tuần, với hệ số tương quan âm -0,44 với VN-Index. Ngoài ra, diễn biến của thị trường chứng khoán Trung Quốc cũng có ảnh hưởng đáng kể khi hệ số tương quan với VN-Index đạt 0,52 trong năm nay.
Theo thống kê đến hết ngày 30/10, có 880 doanh nghiệp đã công bố báo cáo tài chính, với tổng lợi nhuận sau thuế tăng khoảng 48,5% so với cùng kỳ (nếu loại trừ nhóm Vin, tăng 22,5%). Ngành chứng khoán ghi nhận lợi nhuận giảm do nền cao cùng kỳ trong khi dư nợ cho vay ký quỹ đạt kỷ lục 457.500 tỷ đồng, tương đương 25 phiên giao dịch – cao hơn nhiều so với năm 2021 chỉ khoảng 5 phiên.
Ông Vũ Duy Khánh chỉ ra rằng tỷ lệ margin trên thanh khoản không phải tín hiệu báo trước một đợt giảm sâu. Tuy nhiên, tiền gửi của nhà đầu tư đã giảm 45% so với đỉnh, cho thấy dòng tiền mới chưa tham gia. Trong tháng 11, dòng tiền có thể sẽ luân chuyển giữa các cổ phiếu thay vì lan tỏa toàn thị trường. Ông nhấn mạnh nhà đầu tư nên chọn cổ phiếu theo chất lượng tăng trưởng từng doanh nghiệp, không nên chỉ dựa vào ngành có lợi nhuận tốt.
Về nhóm ngành tiềm năng, ông Nguyễn Anh Khoa đề cập đến nhóm bán lẻ (lợi nhuận tăng 71%, 65% doanh nghiệp tăng trưởng), thép và tài nguyên cơ bản nhờ HPG, vật liệu xây dựng và đầu tư công, cùng nhóm ngân hàng (lợi nhuận tăng 21%, 81% ngân hàng tăng trưởng) với định giá thấp hấp dẫn. Ông Lê Đức Khánh nhận định dòng vốn ngoại có thể đảo chiều từ tháng 12 khi các quỹ ETF cơ cấu lại danh mục, đồng thời nhóm tài chính, ngân hàng, chứng khoán vẫn đóng vai trò chủ chốt, cùng với năng lượng, hóa chất và thép.
Về chiến lược, các chuyên gia đưa ra khuyến nghị khác nhau. Ông Nguyễn Anh Khoa khuyên duy trì tỷ trọng cổ phiếu quanh 50%, chưa vội mở mua mới. Ông Lê Đức Khánh ưu tiên kiểm soát rủi ro, tập trung vào cổ phiếu giá trị tốt, giải ngân từng phần cho nhà đầu tư dài hạn. Trong khi đó, ông Vũ Duy Khánh duy trì tỷ trọng 70-80% cổ phiếu, chia giải ngân làm ba phần: một phần ngay, một phần khi chỉ số về 1.690-1.700 điểm, và phần còn lại khi vượt 1.774 điểm với thanh khoản lớn. Ông cũng nhấn mạnh nên tránh những cổ phiếu có lợi nhuận suy giảm dù giá đã giảm nhiều.