Theo lộ trình của Sở Giao dịch Chứng khoán Việt Nam (VNX), các cổ phiếu đang niêm yết trên HNX sẽ có phiên giao dịch cuối cùng vào ngày 23/12. Sau đó, chúng tạm ngừng giao dịch trong hai ngày 24-25/12 để chuyển đổi và chính thức giao dịch trên HoSE từ ngày 28/12.
Đến cuối tháng 9/2026, HNX có 299 cổ phiếu niêm yết với tổng vốn hóa hơn 460.000 tỷ đồng, tương đương khoảng 17,7 tỷ USD. Việc chuyển toàn bộ cổ phiếu về một sàn duy nhất nhằm giảm phân mảnh thị trường, cải thiện khả năng tiếp cận cho nhà đầu tư, đặc biệt khi Việt Nam bước vào giai đoạn nâng tỷ trọng lớn hơn trong các chỉ số FTSE từ năm 2027.
Việc tập trung cổ phiếu về HoSE giúp giảm số lượng quy trình và đặc thù thị trường mà nhà đầu tư phải xử lý, đồng thời tập trung quá trình hình thành giá. Điều này tạo ra cấu trúc thị trường dễ tiếp cận hơn cho các tổ chức hoạt động đa quốc gia.
Tuy nhiên, hiệu quả thực tế còn phụ thuộc vào cách áp dụng quy định sau chuyển sàn, như biên độ giá và tiêu chí chỉ số đối với cổ phiếu từ HNX. Đây là yếu tố quan trọng cần theo dõi trước tháng 12/2026.
Đợt chuyển sàn trở nên đáng chú ý khi đặt cạnh lịch rà soát chỉ số năm 2027. Các trường hợp gần đây cho thấy việc chuyển sang HoSE có thể mở đường cho cổ phiếu tiến tới điều kiện tham gia các bộ chỉ số.
Ví dụ, Masan Consumer bắt đầu giao dịch trên HoSE cuối tháng 12/2025 và được đưa vào VN30 trong kỳ rà soát tháng 7/2026. ACB cũng từng đi theo lộ trình tương tự khi chuyển từ HNX sang HoSE vào cuối năm 2020.
Nếu yêu cầu về thời gian niêm yết được áp dụng tương tự, một số cổ phiếu chuyển sàn có thể đủ điều kiện xem xét vào kỳ rà soát tháng 7/2027, tùy thuộc vào cách HoSE xử lý lịch sử giao dịch trước đó trên HNX.
Năm 2027 trùng với quá trình Việt Nam được đưa vào các chỉ số cổ phiếu toàn cầu của FTSE Russell sau khi được nâng hạng lên thị trường mới nổi thứ cấp. FTSE triển khai theo bốn giai đoạn: đợt đầu 10% vào tháng 9/2026, đợt hai 30% vào tháng 3/2027, 65% vào tháng 6 và 100% vào tháng 9/2027.
Việc chuyển sàn không tự động mang lại dòng tiền từ FTSE, nhưng việc đơn giản hóa cấu trúc giao dịch cổ phiếu đúng thời điểm tái cơ cấu danh mục theo benchmark quốc tế mạnh hơn có thể giảm bớt phức tạp cho các tổ chức thực hiện giao dịch đa thị trường.
Không nên xem đợt chuyển sàn tháng 12 là yếu tố có thể ngay lập tức đảo chiều dòng vốn ngoại. Nhà đầu tư nước ngoài đã bán ròng cổ phiếu Việt Nam trong tháng thứ chín liên tiếp, với giá trị bán ròng lũy kế từ đầu năm đạt khoảng 102.000 tỷ đồng tính đến ngày 7/10/2026.
Nguyên nhân chủ yếu đến từ các yếu tố bên ngoài như Fed nâng lãi suất lên 3,75-4% và lợi suất trái phiếu Chính phủ Mỹ kỳ hạn 10 năm ở mức 5,21%. Điều này làm tăng mức lợi suất yêu cầu của nhà đầu tư quốc tế đối với tài sản tại các thị trường mới nổi.
Cải cách sàn giao dịch có thể cải thiện các yếu tố Việt Nam chủ động kiểm soát như cấu trúc thị trường, hiệu quả giao dịch và quy mô tài sản đầu tư, nhưng không thể tác động trực tiếp đến giá vốn toàn cầu.
Trong khi cổ phiếu niêm yết chuyển về HoSE, HNX tiếp tục vận hành UPCoM, thị trường trái phiếu Chính phủ, trái phiếu doanh nghiệp và phái sinh. HNX cũng tham gia phát triển hạ tầng cho thị trường carbon trong nước, với mã hạn ngạch phát thải VN2025 có tổng khối lượng phân bổ hơn 511 triệu tấn CO₂ tương đương cho giai đoạn 2025-2026.
Đối với các nhà đầu tư tổ chức dài hạn, những thị trường này có ý nghĩa song song với cổ phiếu. Các quỹ hưu trí, doanh nghiệp bảo hiểm và tổ chức lớn thường cần tài sản thu nhập cố định, đường cong lợi suất và công cụ phòng hộ rủi ro, trong khi định giá carbon ngày càng ảnh hưởng đến quyết định phân bổ vốn.
Một sàn cổ phiếu duy nhất chỉ là một phần trong chương trình cải thiện khả năng tiếp cận thị trường của Việt Nam. Khung đánh giá của MSCI vẫn xem xét nhiều yếu tố như giới hạn sở hữu nước ngoài, khả năng luân chuyển vốn, hiệu quả vận hành, công cụ đầu tư và mức độ ổn định thể chế.
Tháng 12 sẽ cho thấy Việt Nam có thể hợp nhất thị trường một cách suôn sẻ hay không. Đến giữa năm 2027, những câu hỏi quan trọng hơn là liệu các cổ phiếu chuyển sàn có được giao dịch với thanh khoản sâu hơn, có cổ phiếu nào đáp ứng tiêu chí benchmark của HoSE và các nhà đầu tư tổ chức có thể xây dựng vị thế hiệu quả hơn hay không.
Việc chuyển cổ phiếu từ HNX sang HoSE không nằm ở một phiên giao dịch hay cú hích thanh khoản ngắn hạn, mà ở vai trò của nó trong nỗ lực chuyển từ cải thiện khả năng tiếp cận sang nâng cao khả năng đầu tư thực chất, khi Việt Nam bước vào giai đoạn hội nhập sâu hơn với các chỉ số toàn cầu trong năm 2027.