Trái phiếu doanh nghiệp: Siết trách nhiệm từ lúc đặt lệnh đến khi tất toán
NeoAI tóm tắt
Bộ Tài chính ban hành Thông tư 138/2026/TT-BTC thay thế các quy định trước đó, siết chặt trách nhiệm từ khâu đặt lệnh đến tất toán trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ. Văn bản nhấn mạnh kiểm tra tư cách nhà đầu tư, ưu tiên lệnh khách hàng, thanh toán tức thời qua VSDC, và tăng cường nghĩa vụ công bố thông tin định kỳ. Quy định có hiệu lực từ 1/10/2026, tác động đến các công ty chứng khoán, doanh nghiệp phát hành và thị trường trái phiếu nói chung, thúc đẩy minh bạch nhưng có thể làm tăng chi phí tuân thủ ngắn hạn.
Thông tư 138/2026/TT-BTC: Siết chặt trách nhiệm trong giao dịch trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ
Bộ Tài chính vừa ban hành Thông tư 138/2026/TT-BTC, có hiệu lực từ ngày 1/10/2026, thay thế các quy định trước đó (Thông tư 30/2023/TT-BTC và Thông tư 76/2024/TT-BTC). Văn bản mới tập trung tăng cường kiểm soát toàn bộ vòng đời của trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ, từ khâu xác định tư cách nhà đầu tư đến thời điểm hoàn tất nghĩa vụ thanh toán.
Theo đó, thành viên giao dịch có trách nhiệm kiểm tra tính hợp lệ của lệnh và đảm bảo nhà đầu tư đáp ứng đủ điều kiện theo quy định. Việc ưu tiên lệnh khách hàng trước lệnh tự doanh cũng được nhấn mạnh, góp phần minh bạch hóa quá trình khớp lệnh. Giao dịch được thực hiện theo phương thức thỏa thuận, thanh toán tức thời do Tổng công ty Lưu ký và Bù trừ chứng khoán Việt Nam (VSDC) đảm nhiệm theo nguyên tắc chuyển giao trái phiếu song song với thanh toán tiền.
Về công bố thông tin, doanh nghiệp phát hành không chỉ phải công bố trước khi chào bán mà còn phải duy trì nghĩa vụ định kỳ 6 tháng và hằng năm trong suốt thời gian trái phiếu còn dư nợ. Đối với trái phiếu xanh, báo cáo về môi trường và sử dụng vốn cũng được yêu cầu. Sau khi trái phiếu tất toán, doanh nghiệp phải thông báo việc hoàn thành nghĩa vụ trong 5 ngày làm việc.
Thông tư cũng phân định rõ trách nhiệm của HNX, VSDC và UBND cấp tỉnh trong việc giám sát, thanh tra và xử lý vi phạm. Quy định này tạo thành chuỗi liên kết trách nhiệm xuyên suốt, giúp giảm khoảng trống pháp lý và tăng tính minh bạch cho thị trường trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ tại Việt Nam. Các tổ chức tham gia cần nhanh chóng cập nhật quy trình nội bộ để tuân thủ đúng hiệu lực từ ngày 1/10.