Lãi suất tăng, cuộc đua margin của các công ty chứng khoán có còn dễ dàng?

Áp lực chi phí vốn đè nặng lên hoạt động margin của các công ty chứng khoán

Theo thống kê từ 43 công ty chứng khoán chiếm hơn 98% tổng dư nợ margin toàn ngành, tổng dư nợ cho vay ký quỹ đến cuối quý 2/2026 đạt khoảng 438.375 tỷ đồng, tăng 7,34% so với quý trước và đạt mức cao nhất từ trước đến nay. Trong khi đó, mặt bằng lãi suất huy động kỳ hạn 6-12 tháng hiện phổ biến quanh 9%/năm, còn lãi suất cho vay margin tăng lên khoảng 12-13%/năm, tạo áp lực kép lên các công ty chứng khoán.

Bà Đỗ Minh Trang – Giám đốc phòng phân tích và chiến lược thị trường ACBS – cho biết áp lực đến từ hai phía: nhu cầu vốn cho margin vẫn ở mức cao, trong khi chi phí huy động vốn tăng do cạnh tranh với các kênh sử dụng vốn khác. Các công ty chứng khoán phải duy trì nguồn vốn lớn nhưng khó tăng lãi suất cho vay tương ứng vì cạnh tranh thị phần môi giới, dẫn đến biên lợi nhuận margin bị thu hẹp.

Phân hóa ngành chứng khoán ngày càng rõ

Ông Nguyễn Anh Khoa – Giám đốc khối phân tích – nghiên cứu Chứng khoán Agribank (Agriseco) nhận định, nguồn vốn cho vay margin của các công ty chứng khoán chủ yếu từ vay ngân hàng ngắn hạn, nên khi lãi suất huy động tăng từ cuối 2025, chi phí đầu vào tăng theo. Hệ quả là biên lợi nhuận cho vay bị thu hẹp, dư địa mở rộng dư nợ bị giới hạn khi thanh khoản hệ thống không dồi dào.

Sự phân hóa trong ngành sẽ rõ nét hơn: các công ty có vốn chủ sở hữu lớn, được ngân hàng hoặc hệ sinh thái tài chính hỗ trợ sẽ có lợi thế về chi phí và khả năng tiếp cận vốn. Ngược lại, các công ty phụ thuộc nhiều vào vốn vay bên ngoài sẽ chịu sức ép lớn hơn.

Giải pháp từ chuyên gia: tăng vốn, đa dạng hóa và nâng cao hiệu quả sử dụng vốn

Theo bà Trang, bài toán không chỉ là huy động bao nhiêu tiền mà là cơ cấu nguồn vốn sao cho vừa kiểm soát chi phí, vừa duy trì cạnh tranh. Ba hướng chính được đề cập: củng cố vốn chủ sở hữu thông qua tăng vốn hoặc thu hút nhà đầu tư chiến lược; đa dạng hóa nguồn huy động như phát hành trái phiếu, vay hợp vốn, tiếp cận nguồn vốn ngoại; và nâng cao hiệu quả sử dụng vốn bằng cách phân bổ hạn mức dựa trên chất lượng tài sản và rủi ro khách hàng.

Chuyên gia Agriseco cũng đồng tình rằng các công ty nên ưu tiên chất lượng dư nợ thay vì chạy theo quy mô, đồng thời phát triển các mảng thu phí như tư vấn, ngân hàng đầu tư, quản lý tài sản để giảm phụ thuộc vào thu nhập lãi vay. Môi trường chi phí vốn cao sẽ thúc đẩy quá trình phân hóa, trong đó lợi thế không còn chỉ nằm ở quy mô khách hàng mà còn ở năng lực huy động vốn, quy mô vốn chủ sở hữu và quản trị bảng cân đối.