Rạng sáng ngày 19/6 theo giờ Việt Nam, MSCI công bố Báo cáo Đánh giá Khả năng Tiếp cận Thị trường Toàn cầu năm 2026. Toàn bộ 18 tiêu chí đánh giá khả năng tiếp cận thị trường của Việt Nam giữ nguyên so với năm trước, nhưng có tới 8 tiêu chí ở mức “-” cần cải thiện. Những nhận định này cho thấy tiến bộ và các điểm nghẽn còn tồn tại trong khuôn khổ thị trường.
Theo báo cáo, một số vấn đề nổi bật liên quan đến sở hữu nước ngoài. MSCI cho biết một số doanh nghiệp trong các ngành nhạy cảm vẫn chịu giới hạn sở hữu nước ngoài, dao động từ 0% đến 75%, tác động lên hơn 10% thị trường cổ phiếu Việt Nam.
Mặc dù các quy định gần đây không cho phép doanh nghiệp tự đặt giới hạn thấp hơn mức tối đa theo luật định, doanh nghiệp niêm yết được yêu cầu công bố giới hạn ngoại lệ áp dụng trước tháng 9/2026.
Vấn đề tiếp theo là room ngoại. Theo MSCI, thị trường cổ phiếu Việt Nam vẫn chịu ảnh hưởng bởi tình trạng cạn room ngoại; hơn 1% chỉ số MSCI Vietnam IMI bị ảnh hưởng do room còn lại ở mức rất thấp. Quyền bình đẳng của nhà đầu tư nước ngoài vẫn còn hạn chế; một số thông tin doanh nghiệp chưa được công bố đầy đủ bằng tiếng Anh; quyền của nhà đầu tư ngoại bị giới hạn bởi quy định sở hữu nước ngoài.
Về thị trường ngoại hối, MSCI cho rằng Việt Nam chưa có thị trường tiền tệ ở nước ngoài và vẫn tồn tại các ràng buộc trên thị trường tiền tệ trong nước. Các giao dịch ngoại hối phải gắn với giao dịch chứng khoán.
Về đăng ký nhà đầu tư và mở tài khoản, MSCI cho biết nhà đầu tư nước ngoài vẫn bắt buộc phải đăng ký và việc mở tài khoản cần sự chấp thuận của VSDC (Tổng công ty Lưu ký và Bù trừ Chứng khoán Việt Nam).
MSCI lưu ý không phải tất cả quy định thị trường tại Việt Nam đều có bản tiếng Anh. Bộ Tài chính đã đưa ra lộ trình yêu cầu doanh nghiệp đại chúng công bố thông tin bằng tiếng Anh từ tháng 9/2024, bắt đầu từ ngày 1/1/2025 và kết thúc vào ngày 1/1/2028. MSCI sẽ tiếp tục theo dõi quá trình triển khai thay đổi này.
MSCI nhắc lại Việt Nam là thị trường có tỷ lệ cổ phiếu tự do chuyển nhượng thấp. Một số doanh nghiệp có tỷ lệ free-float thấp từng bị loại khỏi chỉ số do lo ngại về tính minh bạch và quá trình hình thành giá.
Về khẳn khả năng chuyển nhượng, MSCI ghi nhận sau các thay đổi về quy định, nhiều loại giao dịch ngoài sàn và chuyển nhượng hiện vật đã có thể được thực hiện mà không cần xin chấp thuận trước từ cơ quan quản lý. Tuy nhiên, VSDC vẫn cần rà soát hồ sơ trước khi các giao dịch này được thực hiện.
Cuối cùng, MSCI cho biết Việt Nam sẽ tiếp tục được theo dõi quá trình cải cách và có thể có các bước triển khai như CCP nhằm nâng cấp hơn nữa khả năng tiếp cận vốn ngoại và dòng vốn nước ngoài. Việc hiện thực hóa các cải cách này có thể ảnh hưởng tới định giá và thanh khoản của thị trường chứng khoán Việt Nam trong nửa cuối năm 2026.
Nhìn chung, MSCI sẽ tiếp tục theo dõi tiến trình cải cách và xác định tác động của chúng đối với dòng vốn nước ngoài và định giá thị trường Việt Nam trong năm tới.