Trong quý đầu năm 2026, lợi nhuận của nhiều doanh nghiệp niêm yết tăng mạnh, với mức tăng 38,4% ghi nhận ở một số ngành. Tuy vậy, câu chuyện tăng trưởng được kỳ vọng sẽ đến từ ba trụ cột: đầu tư công nghệ, mở rộng nguồn vốn và nâng chuẩn quản trị. Những yếu tố này được xem là nền tảng giúp thị trường chứng khoán Việt Nam tăng trưởng bền vững sau khi được nâng hạng.
Việc chuyển đổi số và ứng dụng công nghệ được đẩy mạnh nhằm làm chủ dữ liệu và nâng cao năng lực cạnh tranh. FPT được nêu như hình mẫu khi đầu tư khoảng 400 triệu USD cho hạ tầng AI tại Việt Nam và Nhật Bản, hợp tác với NVIDIA để củng cố vị thế trong thập niên tới. Thay vì lệ thuộc vào các giải pháp từ bên ngoài, các doanh nghiệp đang xây dựng năng lực công nghệ nội tại.
Các lĩnh vực truyền thống cũng hưởng lợi khi doanh nghiệp ứng dụng dữ liệu lớn và AI để tối ưu vận hành. Chẳng hạn, Masan đang phát triển hệ điều hành người tiêu dùng và hệ sinh thái liên kết, đồng thời sử dụng chương trình WIN để thu thập dữ liệu hành vi khách hàng và tối ưu chuỗi cung ứng thông qua nền tảng Supra. MWG cũng đẩy mạnh ứng dụng dữ liệu và AI trong quản trị tồn kho và dự báo nhu cầu để hướng tới mục tiêu lợi nhuận 9.200 tỷ đồng năm 2026.
Ở lĩnh vực ngân hàng, tín dụng số được xem là cách mở rộng tệp khách hàng mà không làm tăng chi phí vận hành vật lý, giúp cải thiện hệ số CIR và chuẩn bị cho chu kỳ tăng trưởng mới. Việc tự chủ công nghệ và dữ liệu được coi là nền tảng để tái cấu trúc hoạt động và tăng hiệu quả vận hành.
Giai đoạn 2026-2028 được dự báo là cao điểm huy động vốn cổ phần với tổng quy mô IPO có thể đạt 47,5 tỷ USD, theo dự báo của Dragon Capital. Ngay năm 2026, nhiều thương vụ lớn đã và đang được triển khai. Điện Máy Xanh đang triển khai đợt IPO nhằm huy động gần 14.360 tỷ đồng, với định giá forward P/E khoảng 10 lần. IPO HD Securities được lên kế hoạch vào tháng 9/2026, sau khi ngân hàng mẹ HDBank nâng tỷ lệ sở hữu lên 90%.
Trong khi đó, dự án Bách Hóa Xanh của MWG dự kiến IPO vào năm 2028 và WinCommerce của MSN cũng đang được chuẩn bị nhằm huy động vốn và định giá lại tài sản. Ở kênh trái phiếu, giá trị phát hành năm 2026 được kỳ vọng đạt 800.000 tỷ đồng, tăng khoảng 24% so với năm trước.
Đây được xem là thời điểm thuận lợi cho doanh nghiệp chuẩn bị nguồn lực cho chu kỳ tăng trưởng mới và cạnh tranh trên thị trường vốn. Việc FTSE Russell chính thức nâng hạng Việt Nam lên thị trường mới nổi thứ cấp, có hiệu lực từ 21/9/2026, được kỳ vọng kích hoạt khoảng 1,67 tỷ USD vốn thụ động từ các quỹ ETF toàn cầu. Lộ trình giải ngân được dự báo kéo dài qua nhiều quý.
Ngoài quy mô vốn và công nghệ, quản trị doanh nghiệp được coi là nền tảng cho chu kỳ tăng trưởng dài hạn. Liên quan đến tiến trình thể chế, Bộ Nguyên tắc Quản trị công ty Việt Nam (VNCG Code 2026) được công bố đầu năm 2026 và được xem là động lực để tăng cường chuẩn mực quản trị.
Tính đến năm 2025, tỷ lệ doanh nghiệp niêm yết công bố thông tin bằng tiếng Anh tăng từ 49% lên 81%, và số báo cáo phát triển bền vững độc lập tăng 15%. Báo cáo ESG của PwC Việt Nam năm 2025 trên 174 doanh nghiệp cho thấy 89% đơn vị đã cam kết hoặc lên lộ trình triển khai ESG, trong đó 54% đã đưa các cam kết này vào thực tiễn.
Việc nâng chuẩn quản trị dự kiến sẽ được thúc đẩy mạnh mẽ khi Việt Nam được FTSE Russell nâng hạng, và dòng vốn từ các định chế tài chính nước ngoài gia tăng sẽ đòi hỏi doanh nghiệp phải có mô hình vận hành bền vững. Tất cả các yếu tố này dự báo không chỉ nâng cao hình ảnh mà còn giúp doanh nghiệp tiếp cận vốn vay xanh với chi phí vốn ưu đãi hơn.
Tóm lại, bức tranh hiện nay cho thấy một quá trình tái cấu trúc bên trong các doanh nghiệp niêm yết, nhằm ba động lực: đầu tư công nghệ, mở rộng vốn và quản trị cải thiện. Với nhà đầu tư, cổ phiếu được kỳ vọng phản ánh đúng sự cân bằng và bền vững giữa ba yếu tố này, giúp giá trị tăng trưởng dài hạn được củng cố.