VN-Index vừa trải qua tuần giảm điểm thứ tư liên tiếp, và theo nhận định của Chứng khoán MB (MBS), thị trường đang chịu tác động đồng thời từ yếu tố mùa vụ bất lợi, áp lực lãi suất và sự suy yếu của dòng tiền. Mùa báo cáo tài chính quý 3/2026 được kỳ vọng tạo ra cơ hội ở từng cổ phiếu, song khó đủ sức thúc đẩy một nhịp tăng đồng loạt trên toàn thị trường.
MBS đặc biệt lưu ý bài học từ thị trường chứng khoán Indonesia liên quan đến các tiêu chuẩn phân loại của MSCI. Những cảnh báo về việc điều chỉnh phân loại đối với Indonesia xuất phát từ các vấn đề kỹ thuật như tính minh bạch, giới hạn sở hữu nước ngoài (FOL) và biến động thanh khoản. Các vấn đề này có thể ảnh hưởng đến đánh giá của tổ chức xếp hạng, từ đó gia tăng nguy cơ dòng vốn đầu tư thụ động rút khỏi thị trường.
Trong trường hợp một thị trường bị hạ hạng hoặc giảm tỷ trọng trong các bộ chỉ số quốc tế, các quỹ ETF mô phỏng chỉ số có thể buộc phải bán cổ phiếu để cơ cấu lại danh mục. Hoạt động bán mang tính kỹ thuật này có nguy cơ khuếch đại áp lực giảm giá, đặc biệt khi thanh khoản suy yếu. Đối với Việt Nam, MBS coi đây là lời nhắc nhở sau khi thị trường được FTSE Russell nâng hạng lên nhóm thị trường mới nổi thứ cấp.
Cột mốc nâng hạng là bước tiến quan trọng trong hội nhập thị trường vốn, song không đồng nghĩa với việc các tiêu chuẩn đã được đáp ứng bền vững. Việc duy trì những tiêu chuẩn đó trong dài hạn đòi hỏi nỗ lực lớn hơn, bao gồm hoàn thiện thể chế, nâng cao tính minh bạch và chất lượng quản trị doanh nghiệp.
MBS chỉ ra rằng tháng 10 thường không thuận lợi cho chứng khoán Việt Nam. Thống kê 10 năm gần đây cho thấy VN-Index giảm bình quân hơn 2% trong tháng này, và chỉ số đã giảm trong cả 4 tháng 10 liên tiếp từ 2022 đến 2025. Đây cũng là tháng có hiệu suất kém nhất trong năm theo thống kê của MBS, trước khi thị trường thường phục hồi vào hai tháng cuối năm.
Ngoài yếu tố mùa vụ, thị trường còn đối mặt với áp lực từ lạm phát chi phí đẩy và mặt bằng lãi suất cao. Điều này khiến dòng tiền trở nên thận trọng và thanh khoản giảm xuống mức thấp nhất kể từ đầu năm.
Dù vậy, MBS ghi nhận một số tín hiệu kỹ thuật sau nhịp điều chỉnh. VN-Index vừa trải qua chuỗi 7 phiên giảm liên tiếp trước khi phục hồi trong phiên cuối tuần. Đây là lần thứ ba kể từ đầu năm 2026 chỉ số xuất hiện chuỗi giảm kéo dài 7 phiên; trong hai lần trước, thị trường đều có hai phiên tăng liên tiếp sau đó.
Trên đồ thị tuần, VN-Index cũng có tuần giảm thứ tư liên tiếp, lần thứ ba trong năm. Ở hai lần trước, thị trường phục hồi trong hai tuần kế tiếp. Tuy nhiên, các diễn biến này chưa đủ để khẳng định xu hướng giảm đã kết thúc, nhất là khi thanh khoản vẫn thấp. Vùng đáy tháng 7, tương ứng khu vực 1.650 điểm, đang là hỗ trợ đáng chú ý của VN-Index.
Mùa công bố báo cáo tài chính quý 3/2026 đã khởi động, nhưng những kết quả đầu tiên chủ yếu từ các doanh nghiệp nhỏ và cho thấy sự phân hóa rõ rệt giữa các ngành. Với thanh khoản suy yếu, kết quả kinh doanh quý 3 nhiều khả năng chưa đủ sức tạo hiệu ứng lan tỏa diện rộng. Thay vào đó, thông tin lợi nhuận sẽ tác động chủ yếu đến diễn biến từng cổ phiếu, đặc biệt là những doanh nghiệp giữ được tăng trưởng tích cực.
Nhà đầu tư cần chờ kết quả từ các doanh nghiệp vốn hóa lớn, nhất là nhóm ngân hàng, để đánh giá đầy đủ triển vọng lợi nhuận toàn thị trường. MBS khuyến nghị thay đổi chiến lược giao dịch: tập trung vào yếu tố cơ bản của từng doanh nghiệp, ưu tiên cổ phiếu có kết quả kinh doanh quý 3 tăng trưởng tốt từ hoạt động cốt lõi. Các nhóm ngành đã chiết khấu sâu, tiếp cận vùng hỗ trợ kỹ thuật và bắt đầu hút dòng tiền bắt đáy cũng có thể là cơ hội đáng chú ý.
Quan điểm của MBS cho thấy cơ hội trên thị trường vẫn còn, nhưng tính chọn lọc ngày càng quan trọng. Trong bối cảnh thanh khoản thấp và mùa vụ chưa thuận lợi, kết quả kinh doanh thực chất cùng định giá sau điều chỉnh sẽ là cơ sở để lựa chọn cổ phiếu, thay vì kỳ vọng vào một đợt tăng giá diện rộng.