Tăng trưởng 2 con số và nhiệm vụ huy động vốn của thị trường chứng khoán

Nhu cầu vốn cho mục tiêu tăng trưởng hai con số

Giai đoạn 2026-2030, nền kinh tế Việt Nam dự kiến cần khoảng 38,5 triệu tỷ đồng vốn đầu tư toàn xã hội. Ngân sách nhà nước dự kiến đáp ứng khoảng 20%, phần còn lại phải huy động từ khu vực tư nhân và nguồn vốn quốc tế. Theo TS. Cấn Văn Lực – Kinh tế trưởng BIDV, tín dụng ngân hàng hiện chiếm khoảng 48% các kênh dẫn vốn, trong khi thị trường chứng khoán chiếm 6% và trái phiếu doanh nghiệp khoảng 9,4%.

Thị trường vốn và chứng khoán được kỳ vọng đóng góp khoảng 10 triệu tỷ đồng trong giai đoạn này, tương đương bình quân 2 triệu tỷ đồng mỗi năm. Ông Nguyễn Hoàng Dương – Phó Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước cho biết, tổng lượng vốn huy động qua thị trường chứng khoán dự kiến khoảng 5,4 triệu tỷ đồng trong 5 năm, gấp 2 lần giai đoạn 2020-2025.

Quy mô thị trường và định hướng phát triển

Đến cuối tháng 9/2026, vốn hóa trên hai sở giao dịch đạt khoảng 404 tỷ USD, tương đương 81,7% GDP. Giá trị giao dịch cổ phiếu bình quân đạt khoảng 1 tỷ USD mỗi ngày, với khoảng 13,9 triệu tài khoản chứng khoán.

Theo Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước Vũ Thị Chân Phương, quy mô này cho thấy thị trường chứng khoán đã có vị trí đáng kể trong hệ thống tài chính. Tuy nhiên, vốn hóa và thanh khoản chưa phản ánh đầy đủ khả năng huy động vốn mới cho doanh nghiệp. Bộ Tài chính đang hoàn thiện Luật Chứng khoán, triển khai cơ chế thí điểm, đa dạng hóa sản phẩm và thúc đẩy doanh nghiệp lớn, doanh nghiệp có vốn ngoại niêm yết.

Cơ hội và tiêu chí doanh nghiệp

Tăng trưởng GDP không phải lúc nào cũng đi cùng chiều với giá cổ phiếu. Bà Nguyễn Thị Bình Minh – Giám đốc Trung tâm Kinh doanh, Công ty Chứng khoán Mirae Asset Việt Nam cho rằng, lợi suất trái phiếu Chính phủ Mỹ ở mức cao tạo sức ép lên đồng USD, dòng vốn, tỷ giá và dư địa điều hành lãi suất trong nước. Lợi suất kỳ hạn 10 năm từng lên 5,34%, cao nhất trong 24 năm.

P/E của VN-Index hiện khoảng 12,1 lần, thấp hơn khoảng 12% so với bình quân 3 năm là 13,8 lần. Dù định giá có dư địa, P/E thấp không đồng nghĩa mọi cổ phiếu đều hấp dẫn. Một doanh nghiệp P/E 8 lần có thể hấp dẫn nếu lợi nhuận năm sau tăng 25%, nhưng có thể trở thành “bẫy giá trị” nếu lợi nhuận giảm 30%.

Theo bộ tiêu chí định lượng của Mirae Asset, doanh nghiệp được sàng lọc tích cực cần đạt các điều kiện:

• Doanh thu quý gần nhất tăng trên 10%.
• Lợi nhuận quý gần nhất tăng trên 20%.
• ROE 12 tháng trên 12% và ROE bình quân 3 năm trên 9%.
• Tỷ lệ nợ trên vốn chủ sở hữu dưới 80%.

Kết quả kinh doanh vẫn là thước đo quan trọng để phản ánh giá trị doanh nghiệp trên thị trường. Việc hoàn thiện chính sách, đa dạng hóa sản phẩm và mở rộng nhà đầu tư tổ chức sẽ giúp thị trường chứng khoán nâng cao hiệu quả dẫn vốn cho nền kinh tế.