Sửa Luật Chứng khoán: Cần hoàn thiện cơ chế thử nghiệm có kiểm soát

Quốc hội thảo luận sửa đổi Luật Chứng khoán: Hoàn thiện cơ chế thử nghiệm có kiểm soát

Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chứng khoán đã được trình tại Kỳ họp thứ hai, Quốc hội khóa XVI, với phạm vi sửa đổi 44 điều, bổ sung 1 điều và giữ nguyên 91 điều. Một trong những điểm mới đáng chú ý là bổ sung Điều 6a về cơ chế thử nghiệm có kiểm soát trong lĩnh vực chứng khoán, nhằm thúc đẩy đổi mới sáng tạo và ứng dụng công nghệ thông tin.

Thị trường chứng khoán Việt Nam vừa được nâng hạng lên thị trường mới nổi thứ cấp từ ngày 21/9/2026, với khoảng 13,16 triệu tài khoản nhà đầu tư, tương đương 13% dân số. Việc sửa đổi luật có ý nghĩa quan trọng vì các quy định sẽ chi phối tiền, tài khoản và dữ liệu của hơn 13 triệu tài khoản.

Đại biểu đề xuất quy định rõ trách nhiệm và rủi ro

Đại biểu Trần Văn Khải (Ninh Bình) bày tỏ tán thành với sự cần thiết sửa đổi, nhưng đề nghị làm rõ điều kiện miễn, loại trừ trách nhiệm trong cơ chế thử nghiệm. Ông nhấn mạnh không áp dụng miễn trừ đối với hành vi gian lận, cố ý vi phạm hoặc không phòng ngừa rủi ro khi đã biết nguy cơ.

Đại biểu cũng đề xuất phân định rõ trách nhiệm giữa khách hàng và tổ chức thử nghiệm. Khách hàng chỉ chịu rủi ro thị trường nếu được cung cấp đầy đủ thông tin và cảnh báo; tổ chức thử nghiệm phải bồi thường thiệt hại do lỗi vi phạm nghĩa vụ hoặc sự cố hệ thống, đồng thời quản lý tách biệt tài sản và bảo vệ dữ liệu theo quy định.

Đề xuất giới hạn thử nghiệm và kiểm soát xung đột lợi ích

Đại biểu Nguyễn Thị Thu Hà (Quảng Ninh) đề nghị quy định rõ giới hạn rủi ro, trách nhiệm bảo vệ nhà đầu tư, bảo đảm an toàn dữ liệu và có cơ chế khiếu nại, bồi thường. Bà cũng lưu ý kiểm soát xung đột lợi ích khi công ty chứng khoán tham gia nhiều khâu trong phát hành, phân phối và đại diện người sở hữu trái phiếu.

Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội, do ông Phan Văn Mãi làm Chủ nhiệm, tán thành việc ban hành luật nhưng đề nghị cân nhắc duy trì điều kiện năng lực tài chính đối với ngân hàng thương mại đăng ký lưu ký. Ủy ban cũng yêu cầu bổ sung nguyên tắc quản lý rủi ro công nghệ, kiểm soát trí tuệ nhân tạo và giao dịch thuật toán, đồng thời không miễn trừ trách nhiệm bồi thường khi tổ chức thử nghiệm có lỗi chủ quan.