Quý I/2027, Việt Nam ra mắt sản phẩm chứng khoán phái sinh mới để hút vốn ngoại

Quyền chọn VN30 dự kiến ra mắt trong quý I/2027

Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội (HNX) đặt mục tiêu đưa hợp đồng quyền chọn chỉ số VN30 vào giao dịch trong quý I/2027, sau giai đoạn thử nghiệm dự kiến diễn ra vào tháng 11 và 12/2026. Sản phẩm mới nhằm đa dạng hóa công cụ đầu tư, cải thiện thanh khoản và thu hút dòng vốn ngoại.

Chỉ số VN30 đại diện cho 30 cổ phiếu có vốn hóa và thanh khoản lớn nhất trên sàn HoSE. Theo bà Vũ Thị Thúy Ngà - Tổng giám đốc HNX, việc phát triển sản phẩm phái sinh là cần thiết sau khi thị trường được nâng hạng, giúp tiệm cận hệ thống sản phẩm của các sở giao dịch phát triển.

Chuẩn bị hạ tầng và khung pháp lý

Ngày 15/10, VNX, HNX và VSDC tổ chức hội thảo giới thiệu mẫu hợp đồng quyền chọn, cơ chế niêm yết, giao dịch, ký quỹ và thanh toán. Các công ty chứng khoán được yêu cầu chuẩn bị nhân sự, nâng cấp hệ thống công nghệ và tham gia kiểm thử theo kế hoạch.

Trước đó, đoàn công tác của HNX cùng UBCKNN, VNX và VSDC đã nghiên cứu kinh nghiệm từ Sở Giao dịch Hợp đồng tương lai Đài Loan (TAIFEX) về hệ thống giao dịch, quản trị rủi ro và chính sách thuế phí. Bà Nguyễn Thị Thu Hà - Phó tổng giám đốc HNX đánh giá hạ tầng kỹ thuật và năng lực quản lý của thị trường đã đủ điều kiện để triển khai sản phẩm mới.

Kỳ vọng thu hút vốn ngoại

Kế hoạch ra mắt trùng với giai đoạn chuẩn bị đợt bổ sung tỷ trọng thứ hai của FTSE Russell sau khi Việt Nam được nâng hạng. Ước tính từ Reuters cho thấy việc nâng hạng có thể giúp thu hút tới 6 tỷ USD vốn ngoại, nhưng phụ thuộc vào thanh khoản, giới hạn sở hữu và quyết định của từng quỹ.

Hiện Việt Nam đã có nhiều cải cách như điều chỉnh ký quỹ trước giao dịch cho nhà đầu tư tổ chức, hoàn thiện CCP và nghiên cứu giao dịch xuyên trưa. Quyền chọn VN30 cung cấp công cụ phòng vệ rủi ro linh hoạt, phù hợp với nhu cầu quản trị danh mục của các tổ chức tài chính.

Thách thức về thanh khoản

Dữ liệu HNX cho thấy khối lượng giao dịch bình quân hợp đồng tương lai VN30 trong tháng 9/2026 chỉ đạt 219.121 hợp đồng/phiên, giảm 4,27% so với tháng trước. Sản phẩm VN100 ra mắt từ tháng 10/2025 cũng có thanh khoản rất thấp, chỉ 259 hợp đồng/phiên.

Sự tập trung gần như tuyệt đối vào VN30 là cơ sở chọn chỉ số này làm tài sản tham chiếu, nhưng quyền chọn có nhiều mức giá và kỳ hạn khác nhau khiến thanh khoản có thể phân tán. Việc phát triển đội ngũ tạo lập thị trường, duy trì chênh lệch giá hợp lý và nâng cao hiểu biết nhà đầu tư sẽ đóng vai trò quan trọng.

Giao dịch của khối ngoại trên thị trường phái sinh vẫn hạn chế, chiếm 3,51% tổng khối lượng trong tháng 9/2026. Để hoàn thiện sản phẩm, VNX, HNX và VSDC sẽ tiếp tục lấy ý kiến các công ty chứng khoán về cơ chế vận hành và kiểm soát rủi ro trước khi ra mắt chính thức.