Cổ phiếu giảm giá có thực sự là món hời?
NeoAI tóm tắt
Bài viết nhận định khoảng 75% cổ phiếu trên sàn đã giảm giá từ đầu năm, nhưng định giá rẻ chưa đủ tạo cơ hội đầu tư khi lợi nhuận vẫn bất định. Dù P/E ở mức thấp hơn trung bình 5 năm, thanh khoản suy yếu và khối ngoại bán ròng. Chuyên gia khuyến nghị nhà đầu tư tập trung vào cổ phiếu có nền tảng cơ bản tốt và định giá hợp lý, với tầm nhìn dài hạn.
75% cổ phiếu giảm giá: Món hời hay cái bẫy?
Khoảng 75% cổ phiếu trên thị trường đã giảm giá từ đầu năm, tương đương 301/401 mã thuộc VN-Index, với mức giảm trung vị 13,2%. Trong khi đó, tăng trưởng lợi nhuận trung vị của doanh nghiệp vẫn đạt 18,2% (quý I) và 20,9% (quý II).
Nhiều doanh nghiệp có doanh thu, lợi nhuận tăng trong 9 tháng nhưng thị giá đi ngang hoặc giảm sâu. Theo chuyên gia, khoảng cách này không đồng nghĩa mọi mã giảm đều là cơ hội, bởi giá phản ánh cả kỳ vọng tương lai, không chỉ kết quả đã công bố.
Định giá hấp dẫn nhưng chưa đủ điều kiện bứt phá
Dragon Capital ghi nhận VN-Index giao dịch tại mức P/E 13,5 lần dựa trên lợi nhuận 12 tháng gần nhất. Loại trừ nhóm VIC, VHM, VPL, STB và LPB, chỉ số giảm 9,4% từ đầu năm và P/E còn 11,4 lần.
TVS cho biết P/E VN-Index hiện ở mức 12,1 lần, thấp hơn trung bình 5 năm (13,8 lần). Dù định giá rẻ, khả năng cải thiện còn hạn chế khi khối ngoại bán ròng và thanh khoản suy yếu.
Giá trị giao dịch bình quân trên HoSE tháng 9 chỉ còn 16.500 tỷ đồng/phiên, thấp nhất từ tháng 2/2025. TVS không loại trừ P/E có thể thu hẹp về vùng 11,5-12 lần trong tháng 10.
Ba tiêu chí kiểm tra trước khi mua cổ phiếu giảm giá
Ông Nguyễn Triệu Vinh, Phó giám đốc Khối Đầu tư VCBF, nhấn mạnh hai tiêu chí cốt lõi: nền tảng cơ bản vững mạnh và định giá hợp lý. Quỹ ưu tiên doanh nghiệp ít vay nợ trong môi trường chi phí vốn cao.
Thứ nhất, kiểm tra chất lượng lợi nhuận: doanh thu có tăng cùng lợi nhuận hay không, biên lợi nhuận biến động ra sao, dòng tiền hoạt động có theo kịp lợi nhuận kế toán. Lợi nhuận đến từ khoản thu bất thường với dòng tiền yếu là dấu hiệu cần thận trọng.
Thứ hai, đánh giá sức khỏe tài chính khi lãi suất cao. Doanh nghiệp vay nợ nhiều chịu áp lực chi phí lãi vay và nghĩa vụ trả nợ, dù doanh thu vẫn tăng. Cần xem xét dòng tiền, lịch đáo hạn và nhu cầu vốn thay vì chỉ dựa vào một chỉ tiêu.
Thứ ba, định giá so với triển vọng. P/E thấp không tự động đồng nghĩa cơ hội - thị trường có thể dự báo lợi nhuận suy giảm hoặc rủi ro chưa giải quyết. Ngược lại, P/E cao vẫn hợp lý nếu doanh nghiệp duy trì tăng trưởng và chất lượng lợi nhuận tốt dài hạn.
Bài học về thời gian nắm giữ
Cổ phiếu có thể mất nhiều tháng, thậm chí lâu hơn, để giá phản ánh cải thiện kinh doanh. Nhà đầu tư dùng tiền ngắn hạn có thể buộc phải bán khi thị trường chưa phục hồi, biến lỗ tạm thời thành lỗ thực tế.
Chuyên gia khuyến nghị tập trung vào doanh nghiệp tốt với tầm nhìn 2-3 năm, thay vì ngắn hạn. Với nhà đầu tư có tiền nhàn rỗi 3-5 năm, VCBF cho rằng vùng định giá hiện tại đã đáng cân nhắc.