Ván domino của Fed ảnh hưởng ra sao tới chứng khoán Việt?

Fed tăng lãi suất: Tác động đến chứng khoán Việt Nam

Trong tuần từ ngày 16/9, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) đã nâng lãi suất liên bang thêm 25 điểm cơ bản, lên mức 3,75-4%. Đây là lần tăng đầu tiên kể từ năm 2023, với kỳ vọng lãi suất trung vị cuối năm 2026 đạt 4,1%.

Phản ứng ban đầu của thị trường khá nhẹ nhàng: đồng USD không tăng vọt, lãi suất dài hạn Mỹ ổn định, giá dầu giảm và hầu hết chứng khoán châu Á, bao gồm cả Việt Nam, giữ vững. Trong phiên giao dịch ngày 17/9, VN-Index thậm chí tăng 13 điểm.

Áp lực nằm ở chi phí vốn

Theo báo cáo của ACBS, quyết định của Fed tác động đến Việt Nam chủ yếu qua kênh chi phí vốn và tỉ lệ chiết khấu, không phải qua sự suy yếu tức thời của lợi nhuận doanh nghiệp. Các chỉ số vĩ mô như sản xuất công nghiệp tháng 8 tăng 14,4%, PMI đạt 53,3 điểm, và FDI thực hiện tăng 12% cho thấy nền kinh tế vẫn khỏe mạnh.

Tuy nhiên, mặt bằng lãi suất toàn cầu cao hơn khiến nhà đầu tư đòi hỏi suất sinh lời lớn hơn, và doanh nghiệp phải trả chi phí tái cấp vốn đắt hơn. Điều này làm thu hẹp dư địa điều hành của Ngân hàng Nhà nước (NHNN).

CPI tháng 8 đã tăng lên 4,89%, trong khi Bộ Tài chính đưa ra ba kịch bản lạm phát năm 2026 lần lượt là 4,5%, 5% và 5,5%. MBS cảnh báo 4 tháng cuối năm 2026 là thời điểm không còn dư địa cho sai số chính sách.

Khảo sát của Bloomberg Intelligence cho thấy lãi suất đã trở thành yếu tố rủi ro hàng đầu ảnh hưởng đến quyết định đầu tư trong vòng 3-5 năm tới. Khối ngoại đã bán ròng khoảng 3,5 tỉ USD trên VN-Index từ đầu năm, mạnh nhất kể từ 2020, dù áp lực bán đang nhẹ dần từ tháng 7.

Bệ đỡ nâng hạng có đủ vững?

Ngày 21/9, FTSE Russell chính thức nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam lên nhóm mới nổi. SSI ước tính đợt giải ngân đầu tiên của các quỹ mô phỏng theo chỉ số FTSE Global Equity Index Series của Vanguard sẽ mua ròng khoảng 0,24 tỉ USD cho 27 cổ phiếu.

FTSE cũng nâng ước tính tỉ trọng của Việt Nam trong chỉ số FTSE Emerging All Cap Index lên 0,488% khi hoàn tất bốn giai đoạn triển khai vào tháng 9/2027, tăng so với mức 0,33% dự báo trước đó.

Tuy nhiên, MBS chỉ ra nghịch lý "bán một lần, mua nhiều đợt": các quỹ cận biên (Frontier Markets) phải bán toàn bộ cổ phiếu Việt Nam trước ngày 21/9, trong khi các quỹ mới nổi chỉ giải ngân khoảng 10% trong năm 2026, ba đợt còn lại đến năm 2027.

SSI cho rằng việc thị trường hấp thụ cả hai sự kiện mà không căng thẳng là kết quả tích cực, nhưng cảnh báo dòng vốn thụ động chỉ mang tính cơ học, có giới hạn, và sự bền vững sẽ phụ thuộc vào chất lượng dòng vốn trong nước.

Kết luận

Dư địa cho nới lỏng chính sách đang hẹp lại, và việc thị trường đứng vững tuần này chỉ là điểm khởi đầu chứ không phải điểm đến. Domino chưa đổ mạnh, nhưng hàng domino vẫn còn phía trước.