Tổng Giám đốc Dragon Capital: Giải được "bài toán" này, chứng khoán sẽ có đợt bùng nổ mạnh mẽ

Ông Lê Anh Tuấn: Việt Nam cần 1.300-1.500 tỷ USD để duy trì tăng trưởng hai chữ số

Tại sự kiện "Viet Nam Becoming" do SSI tổ chức sáng 18/9, ông Lê Anh Tuấn, Tổng Giám đốc Dragon Capital, nhận định Việt Nam đang có những thay đổi nhanh chóng trên nhiều phương diện, từ hạ tầng, công nghệ đến cải cách bộ máy và thị trường vốn. Tuy nhiên, tốc độ phát triển này đặt ra bài toán lớn về nguồn vốn khi quốc gia đặt mục tiêu duy trì tăng trưởng hai chữ số trong những năm tới.

Theo ông, hệ thống đường cao tốc Bắc - Nam đã được hoàn thành trong 5 năm qua, với tổng chiều dài hiện gấp 3,5 lần Thái Lan. Trong lĩnh vực metro, Hà Nội mất 15 năm và TP.HCM mất 14 năm để hoàn thành một tuyến, chi phí đội lên 2-3 lần, nhưng ông kỳ vọng trong 2-3 năm tới sẽ có thêm ít nhất 2-3 tuyến metro. Nhà ga T3 Tân Sơn Nhất được đặt mục tiêu hoàn thành trong khoảng một năm thay vì 5-7 năm như trước, còn sân bay Long Thành được rút ngắn từ 15 năm xuống còn 3-4 năm.

Ông Tuấn cũng đề cập đến quá trình số hóa dịch vụ công qua VNeID và việc tinh giản gần 25% nhân sự bộ máy nhà nước khi bỏ cấp huyện. Về nâng hạng thị trường chứng khoán, ông cho biết từ năm 2014 đã cùng các cơ quan quản lý tìm hiểu mô hình NVDR tại Malaysia và Indonesia, nhưng phải đến 1,5 năm gần đây tiến trình mới có thay đổi mạnh. Ngay cả FTSE cũng bất ngờ trước mức độ quyết liệt của Chính phủ Việt Nam trong việc xây dựng trung tâm tài chính khu vực.

Áp lực lãi suất từ khoảng cách cung - cầu vốn

Để đạt tăng trưởng hai chữ số trong 5-7 năm tới, Việt Nam cần khoảng 1.300-1.500 tỷ USD vốn đầu tư, tương đương 3 lần GDP hiện tại. Trong đó, khu vực tư nhân cần đóng góp 50%, Nhà nước 30% và FDI 20%. Hệ thống tài chính hiện vẫn phụ thuộc chủ yếu vào ngân hàng, khiến lãi suất huy động kỳ hạn 12 tháng tại một số ngân hàng lên tới 8,5-9,5% và lãi suất cho vay ở mức 11-14%.

Ông Tuấn dẫn số liệu cho thấy khoảng cách giữa dư nợ tín dụng và tiền gửi hiện khoảng 95 tỷ USD, trong khi trước đây chỉ là 20-30 tỷ USD tương ứng với lãi suất tiền gửi 4-6%. Khi nguồn tiền gửi không theo kịp nhu cầu tín dụng, các ngân hàng phải cạnh tranh huy động vốn, tạo áp lực lên lãi suất. Ông nhấn mạnh nguyên nhân chính không nằm ở lạm phát (vẫn được kiểm soát ở mức 2,5-3%) hay tỷ giá, mà thuần túy do cầu vượt cung về vốn.

Giải pháp được đề cập là tăng nguồn vốn cho nền kinh tế thông qua cả nguồn trong nước và quốc tế, bao gồm vay quốc tế để tài trợ hạ tầng. Nếu khoảng cách tín dụng - tiền gửi được kéo từ 95 tỷ USD xuống 30-40 tỷ USD, lãi suất sẽ tự động giảm. Trong 3-4 tháng tới, nền kinh tế dự kiến có thể tự giảm đòn bẩy khoảng 7-8 tỷ USD mỗi tháng, tương đương 25 tỷ USD mỗi năm. Nếu vay thêm khoảng 20 tỷ USD từ quốc tế qua trái phiếu Chính phủ hoặc ODA, nền kinh tế có thể vận hành ổn định và duy trì tăng trưởng hai chữ số.

Thị trường chứng khoán đang rất rẻ

Với thị trường chứng khoán, ông Tuấn cho rằng lợi nhuận của các doanh nghiệp niêm yết trong 6 tháng đầu năm tăng 46%, vượt xa dự báo, nhưng chưa được phản ánh tương xứng vào giá cổ phiếu. Nếu loại trừ 5 cổ phiếu vốn hóa lớn nhất, P/E và P/B của thị trường đã lùi về vùng tương đương thời kỳ Covid-19. Nhiều doanh nghiệp niêm yết đang trả cổ tức tiền mặt với tỷ suất 8-11%/năm, khiến ông nhận định "thị trường đang rất rẻ".

"Nếu Việt Nam giải quyết được bài toán lãi suất và duy trì được đà tăng trưởng 2 chữ số, thị trường chứng khoán chắc chắn sẽ có một đợt bùng nổ (rally) mạnh mẽ", ông Tuấn nhận định. Bài toán cốt lõi vẫn là giải quyết áp lực nguồn vốn và lãi suất trong khi duy trì tốc độ tăng trưởng cao.