Hành trình nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam

Hành trình dài hướng tới chuẩn FTSE

Chứng khoán Việt Nam bắt đầu lộ trình nâng hạng theo tiêu chuẩn FTSE từ năm 2018, khi thị trường được đưa vào danh sách theo dõi của tổ chức này. Tuy nhiên, suốt nhiều năm sau đó, quá trình nâng hạng vẫn chưa thể hoàn tất do vướng mắc ở một số quy định pháp lý, đặc biệt là yêu cầu ký quỹ trước giao dịch đối với nhà đầu tư ngoại.

Bước ngoặt quan trọng đến vào năm 2024 khi Thông tư 68 của Bộ Tài chính chính thức bỏ yêu cầu ký quỹ trước giao dịch, xóa bỏ rào cản lớn nhất mà FTSE từng nhắc đến. Động thái này cho thấy quyết tâm cải cách mạnh mẽ của cơ quan quản lý Việt Nam.

Nỗ lực cải cách tạo niềm tin quốc tế

Bà Wanming Du, Giám đốc Chính sách Chỉ số khu vực châu Á - Thái Bình Dương của FTSE Russell, đánh giá cao những nỗ lực này: "Tôi cho rằng những nỗ lực được cơ quan quản lý và các thành viên thị trường thực hiện trong hai năm qua đã cho thấy cam kết liên tục đối với quá trình cải cách. Thông thường, ở các thị trường khác, sau khi nhận được kiến nghị, họ sẽ mất một năm, thậm chí hai năm để triển khai. Nhưng ở Việt Nam, mọi thứ có thể được triển khai chỉ trong một tuần hoặc một tháng." Điều này phản ánh sự nhạy bén và hiệu quả trong việc thực thi chính sách.

Đến tháng 2/2026, Thông tư 08 của Bộ Tài chính tiếp tục tạo thêm bước tiến khi cho phép nhà đầu tư nước ngoài không cư trú đặt lệnh thông qua các công ty chứng khoán toàn cầu. Quy định này giúp tăng tính kết nối và thuận lợi hóa hoạt động giao dịch cho khối ngoại.

Cơ hội mở rộng tỷ trọng và dòng vốn

Ông Bùi Hoàng Hải, Phó Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, nhận định: "Chúng ta có thể hoàn toàn nâng tỷ trọng của mình trong rổ FTSE, bởi tỷ trọng này được tính dựa trên nhiều yếu tố, trong đó có quy mô và số lượng cổ phiếu free float của doanh nghiệp. Nếu tiếp tục cải cách quyết liệt thì chúng ta hoàn toàn có thể nâng cao tỷ trọng cổ phiếu Việt Nam trong rổ chỉ số toàn cầu."

Ngày 21/8 vừa qua, FTSE Russell đã công bố danh sách 27 cổ phiếu Việt Nam được bổ sung vào rổ chỉ số mới nổi toàn cầu. Theo ước tính của bà Wanming Du, khoảng 1,5 đến 1,8 tỷ USD, thậm chí có thể lên tới 2 tỷ USD sẽ chảy vào thị trường, phân bổ vào các doanh nghiệp đủ điều kiện tùy theo tỷ trọng từng cổ phiếu.

Nâng hạng không chỉ thu hút dòng vốn mà còn góp phần thay đổi cấu trúc thị trường. Hiện Việt Nam là một trong những thị trường có tỷ trọng nhà đầu tư cá nhân cao trong khu vực, khi nhóm này chiếm khoảng 85% tổng giá trị giao dịch. Sự tham gia mạnh mẽ của khối ngoại sẽ giúp thị trường phát triển bền vững và chuyên nghiệp hơn.