Fed tăng lãi suất, thị trường chứng khoán Việt Nam thường diễn biến ra sao?
NeoAI tóm tắt
Bài viết phân tích tác động của việc Fed tăng lãi suất 25 điểm cơ bản lên 3,75-4% lần đầu tiên kể từ 2023 đến thị trường chứng khoán Việt Nam. Dựa trên dữ liệu lịch sử từ 2000, FinSuccess cho thấy VN-Index thường điều chỉnh trong 1-3 tháng sau quyết định của Fed, nhưng mức độ phụ thuộc vào yếu tố trong nước như tỷ giá và lãi suất. Các công ty chứng khoán như Yuanta và ACBS đánh giá tác động là thấp, không tạo áp lực thắt chặt ngay, nhưng có thể ảnh hưởng đến chi phí vốn và tỷ lệ chiết khấu đối với doanh nghiệp có đòn bẩy cao. Tâm lý nhà đầu tư có thể bị ảnh hưởng ngắn hạn, nhưng nền kinh tế trong nước vẫn đủ mạnh để hỗ trợ thị trường.
Bối cảnh và phân tích lịch sử
Ngày 16-9, Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed) tăng lãi suất thêm 25 điểm cơ bản lên 3,75-4% - lần đầu tiên kể từ năm 2023. Công ty CP Đầu tư FinSuccess đã rà soát dữ liệu từ năm 2000 đến nay, gồm 3 chu kỳ tăng lãi suất, 4 chu kỳ cắt giảm và 66 quý về dòng vốn ngoại trên HOSE. Kết quả cho thấy tác động của Fed lên chứng khoán Việt Nam không đơn giản là "tăng lãi suất thì khối ngoại rút vốn, VN-Index giảm".
Dữ liệu chỉ ra rằng VN-Index thường điều chỉnh trong 1-3 tháng đầu sau quyết định của Fed, nhưng mức độ và thời gian hồi phục phụ thuộc vào yếu tố trong nước. Đáng chú ý, trong 18 quý Fed tăng lãi suất, khối ngoại vẫn mua ròng bình quân 4.760 tỉ đồng mỗi quý. Năm 2022, dù VN-Index giảm 32,8%, khối ngoại lại mua ròng gần 25.000 tỉ đồng.
Theo FinSuccess, tỉ giá là biến số quan trọng nhất. Chu kỳ tăng năm 2022 khi VND mất giá 8,1% khiến VN-Index giảm sâu nhất. Ngược lại, giai đoạn 2015 khi tỉ giá gần như đứng yên, tác động lên chỉ số và dòng vốn là không lớn. Do đó, cần theo dõi áp lực tỉ giá song song với lịch họp của Fed và bối cảnh kinh tế trong nước.
Quan điểm của các công ty chứng khoán
Chứng khoán Yuanta Việt Nam đánh giá tác động của lần tăng lãi suất này là thấp. Thống kê cho thấy VN-Index thường giảm trước khi Fed tăng lãi suất (trong 20 ngày trước sự kiện, giảm lần lượt 4%, 1,3% và 3%). Tuy nhiên, sau quyết định, thị trường không giảm mạnh trong 5 phiên tiếp theo, cho thấy tác động tức thời hạn chế. Diễn biến sau đó phụ thuộc vào lãi suất trong nước và tỉ giá.
ACBS nhận định quyết định của Fed chủ yếu thu hẹp dư địa điều hành của Ngân hàng Nhà nước, nhưng không tạo áp lực thắt chặt ngay. Tăng trưởng trong nước vẫn đủ mạnh với PMI sản xuất tháng 8-2026 đạt 53,3 điểm, FDI thực hiện tăng 12%, giải ngân đầu tư công tăng tốc. Lạm phát chưa lan rộng, chủ yếu tập trung ở nhiên liệu.
Thanh khoản hệ thống ngân hàng cải thiện khi tiền gửi VND tăng 8,77% từ đầu năm, cao hơn tăng trưởng tín dụng 8,38%. Dù vậy, chênh lệch lãi suất USD-VND lớn hơn có thể gây khó khăn cho nới lỏng mạnh. Với chứng khoán, tác động tiêu cực chủ yếu đến chi phí vốn và tỉ lệ chiết khấu, không làm suy giảm lợi nhuận doanh nghiệp ngay. Doanh nghiệp có đòn bẩy cao sẽ nhạy cảm hơn, trong khi doanh nghiệp có dòng tiền ổn định ít chịu áp lực.