Những 'núi' margin trên thị trường chứng khoán tiếp tục phình to

Đòn bẩy gia tăng và các ’núi’ margin trên thị trường chứng khoán Việt Nam

VN-Index đã trải qua một tuần giao dịch tiêu cực, kéo gần về vùng cân bằng cuối năm 2026 và khiến nhiều tài khoản rơi vào trạng thái căng margin. Trong bối cảnh đó, dư nợ cho vay ký quỹ tại một số CTCK vẫn tiếp tục mở rộng và phản ánh xu hướng sử dụng đòn bẩy của một nhóm nhà đầu tư trên thị trường.

Tại CTCP Chứng khoán Kỹ Thương (TCBS), giá trị các khoản cho vay cuối quý 2 đạt 51.522 tỉ đồng, tăng hơn 15% so với quý trước. VPBankS cũng ghi nhận dư nợ margin tăng 5,2% lên 38.177 tỉ đồng. Theo thống kê của báo Tuổi Trẻ, TCBS và VPBankS nằm trong nhóm CTCK có dư nợ trên 1 tỉ USD bên cạnh SSI, VPS và HSC, cho thấy các CTCK lớn vẫn mở rộng cho vay bất chấp thị trường suy giảm thanh khoản và diễn biến phân hóa rõ nét.

Theo Chứng khoán Quốc gia (NSI), dư nợ margin toàn ngành tại cuối Q1-2026 đạt khoảng 418.725 tỉ đồng, tăng 50,2% so với cùng kỳ năm trước. NSI cho rằng hoạt động cho vay ký quỹ sẽ tiếp tục là động lực lợi nhuận quan trọng nhất của ngành trong nửa cuối năm 2026, đặc biệt sau khi các CTCK tiến hành tăng vốn để mở rộng thị phần.

Một số cổ phiếu ngành chứng khoán như FTS, BSI, VCI đã xuống dưới vùng đáy được thiết lập sau cú sốc thuế quan hồi tháng 4-2025, cho thấy áp lực giải chấp và rủi ro điều chỉnh ngắn hạn vẫn tồn tại. Tới giữa tháng 7-2026, nhiều cổ phiếu đã xuyên thủng vùng đáy này, và một số trường hợp bán giải chấp cục bộ đã được ghi nhận. Tuy nhiên, một số chuyên gia cho rằng hiện tượng call margin là hiện tượng cục bộ và chưa lan rộng ở toàn thị trường. Trong khi đó, nhóm ngân hàng và chứng khoán – hai nhóm cổ phiếu có vốn hóa lớn – vẫn duy trì thanh khoản và sức chịu đựng tốt hơn so với phần còn lại.

Theo dự báo của các chuyên gia, VN-Index có thể dao động quanh ngưỡng 1.780 điểm ngắn hạn trước khi tìm lại đà hồi phục vào tháng 8. NSI cho rằng mức tăng trưởng lợi nhuận của ngành chứng khoán có thể chậm lại so với tốc độ mở rộng của margin do biên lãi bị thu hẹp bởi chi phí vốn và lãi suất vay tăng.

Mô hình “chữ K” được SHS cho rằng sẽ tiếp tục định hình dòng tiền: một số cổ phiếu có câu chuyện tăng trưởng riêng sẽ dẫn dắt thị trường, trong khi đa số các mã khác giao dịch ở mức định giá thấp hơn. Việc Việt Nam gia nhập rổ FTSE Emerging từ cuối tháng 9-2026 được xem là yếu tố có thể ảnh hưởng đến dòng tiền ngoại và phân bổ vốn sang các cổ phiếu vốn hóa lớn, thanh khoản cao.

Trong bối cảnh này, các nhà đầu tư cần theo dõi sát diễn biến dư nợ margin và biên lợi nhuận cho vay ký quỹ, đồng thời cân nhắc rủi ro liên quan tới sự phân hóa và biến động lãi suất. Tình trạng margin gọi tăng có thể ảnh hưởng ngắn hạn tới định giá và tâm lý thị trường, nhất là ở các cổ phiếu liên quan tới nhóm ngân hàng và chứng khoán.