Ngành vận tải biển: Giá cước neo cao, cổ phiếu đi lùi

Ngành vận tải biển: Giá cước cao và diễn biến cổ phiếu Hải An, Vinaship, Vosco

Ngành vận tải biển Việt Nam ghi nhận mức giá cước ở mức cao và sản lượng hàng hóa qua các cảng tăng hai chữ số. Tuy nhiên, cổ phiếu của ba doanh nghiệp lớn trong ngành là HAH, VNA và VOS lại có xu hướng giảm trung hạn. Các cổ phiếu này đang giao dịch dưới đường MA200 và chưa có dấu hiệu thoát lộ trình giảm.

Từ 3/3 đến 9/6/2026, cổ phiếu của HAH giảm trên 24% (từ 71.000 đồng xuống 53.700 đồng), VNA giảm khoảng 15% (từ 18.100 đồng xuống 15.400 đồng) và VOS giảm trên 32% (từ 17.600 đồng xuống 11.900 đồng). Các biến động này gây áp lực lên lợi nhuận và triển vọng ngắn hạn của ngành. Dù vậy, đại hội đồng cổ đông cho thấy các doanh nghiệp vẫn lạc quan về tăng trưởng qua hoạt động tại cảng biển và logistics.

Trong bối cảnh ngành vẫn tích cực về lưu lượng qua cảng, Hải An cho biết đội tàu nội địa và nội Á hoạt động ở mức hiệu suất cao, với sản lượng vận chuyển trung bình đạt khoảng 90-95% tổng trọng tải. Ông Vũ Thanh Hải, Chủ tịch Hội đồng quản trị, cho hay lợi nhuận của Hải An ước đạt khoảng 500 tỷ đồng trong 5 tháng đầu năm, hoàn thành khoảng 40% kế hoạch lợi nhuận cả năm 2026 (1.250 tỷ đồng). Bên cạnh nhu cầu ổn định, giá cước nội Á và nội địa được ghi nhận tăng mạnh, với mức tăng 22,9% từ đỉnh cuối năm 2025 trước khi hồi phục lên mức trên 950 USD/container 40 feet và tăng trên 60% tuỳ tuyến.

Tuy nhiên, các lãnh đạo cho biết triển vọng ngắn hạn không hoàn toàn thuận lợi do nguồn cung tàu trên thế giới duy trì ở mức cao và nhiều hãng đang nhận bàn giao tàu thế hệ mới. Việc chuyển dịch dòng hàng sang các thị trường như Ấn Độ và Trung Đông đã làm tăng khoảng cách vận chuyển và duy trì nhu cầu cho tàu container. Hải An và các hãng Việt Nam đang trong giai đoạn mở rộng quy mô để nắm bắt cơ hội tăng trưởng, điều này đồng nghĩa với áp lực vốn và chi phí lãi vay gia tăng.

Hải An có kế hoạch mở rộng đội tàu trong giai đoạn 2026-2030 với 4 tàu container trọng tải 3.000 TEU và 4 tàu trọng tải 7.100 TEU, và sẽ cân nhắc mua thêm 1-2 tàu đã qua sử dụng trong năm 2026. Vinaship dự kiến bổ sung 4 tàu hàng khô và Vosco hoạch định mua thêm tàu dầu sản phẩm và tàu hàng rời, nâng tổng số tàu lên nhiều chiếc và mục tiêu đến năm 2030 đạt 1 triệu DWT. Từ cuối năm 2021 đến quý I/2026, các khoản vay của ba doanh nghiệp tăng lên đáng kể, đẩy tỷ lệ nợ trên vốn chủ sở hữu lên khoảng 31,96% so với mức trung bình ngành.

Ở mức ngắn hạn, các chuyên gia cho rằng kết quả tài chính sẽ phân hóa giữa các hãng do chu kỳ đầu tư lớn và chi phí khấu hao tăng cao. Chi phí nhiên liệu được xem là rủi ro đáng chú ý đối với khai thác nội địa và nội Á. Trong khi đó, sự mở rộng tại các cảng nước sâu và xu hướng tập trung hàng hóa có thể ảnh hưởng đến sản lượng khai thác của các cảng hiện hữu trong dài hạn.

Trong bối cảnh tổng thể, thị trường đang chờ đợi sự chuyển hóa từ chu kỳ thuận lợi thành hiệu quả tài chính bền vững cho các doanh nghiệp vận tải biển trong những năm tới. Dòng tiền và định giá cổ phiếu ngành sẽ chịu ảnh hưởng bởi biến động vốn và lãi suất toàn cầu. Các nhà đầu tư được khuyến nghị theo dõi diễn biến phí vốn và biên lợi nhuận ở từng công ty để đánh giá triển vọng dài hạn của ngành.

• HAH: Xu hướng giá cổ phiếu chịu áp lực dù cước tăng và sản lượng vận chuyển cải thiện.
• VNA và VOS: Dòng tiền và định giá có thể chịu áp lực từ chi phí vốn và chu kỳ mở rộng đội tàu.
• Đà tăng cước nội Á và sản lượng qua cảng được xem là yếu tố tích cực dài hạn cho ngành, nhưng cần chuyển hóa sang lợi nhuận thực tế.