Lãi suất cao kéo dài, chuyên gia Chứng khoán Smart Invest chỉ cách quản lý tài sản trong thời kỳ “tiền đắt”

Smart Invest: Quản trị tài sản và chiến lược đầu tư trong bối cảnh lãi suất cao kéo dài

Chuyên gia Trần Thanh Mai, Giám đốc Tư vấn Tài chính tại Smart Invest (AAS), cho rằng giai đoạn hiện tại đòi hỏi nhà đầu tư chuyển từ tư duy “đầu tư theo xu hướng” sang “đầu tư dựa trên chất lượng”. Bà nhấn mạnh quản trị tài sản tổng thể là yếu tố then chốt thay vì chỉ追 theo các cơ hội ngắn hạn.

Trong khuôn khổ chương trình The Wealth Box Talk trên VTV8, bà Mai phân tích bối cảnh tài chính toàn cầu đang bước sang giai đoạn khác so với thời kỳ hậu Covid-19. Dưới áp lực lạm phát, các ngân hàng trung ương duy trì mặt bằng lãi suất cao từ năm 2022 đến nay và dự báo Fed có thể tiếp tục thắt chặt thay vì hạ lãi suất trong ngắn hạn.

Tại Mỹ, số liệu mới cho thấy tháng 5/2026 nền kinh tế tạo thêm 172.000 việc làm mới (vượt dự báo 80.000), tỷ lệ thất nghiệp ở mức 4,3%. CPI tăng 4,2% so với cùng kỳ năm trước, riêng nhóm năng lượng tăng tới 23,5%, cho thấy rủi ro lạm phát vẫn ở mức cao. Vì vậy, Fed vẫn duy trì lãi suất và chưa loại trừ khả năng tăng thêm nếu áp lực giá tiếp tục kéo dài. ECB cũng vừa nâng lãi suất thêm 0,25 điểm phần trăm lên 2,25% vào ngày 11/6, phản ánh áp lực lạm phát ở châu Âu.

Với Việt Nam, bà Mai nhấn mạnh rằng nền kinh tế mở rất lớn, với kim ngạch xuất nhập khẩu tương đương hơn 170% GDP. Khi kinh tế toàn cầu tăng trưởng chậm hoặc chi phí vốn tăng lên, doanh nghiệp xuất khẩu, doanh nghiệp vay nhiều và những ngành nhạy cảm với dòng vốn quốc tế chịu ảnh hưởng mạnh.

Ngoài ra, áp lực lạm phát nhập khẩu cũng gia tăng do giá năng lượng thế giới vẫn ở mức cao và đồng USD mạnh lên, đặt thách thức lên mục tiêu kiểm soát lạm phát của Việt Nam. Tuy nhiên, theo chuyên gia AAS, Việt Nam vẫn có lợi thế nội tại như mức tăng trưởng dự báo cao so với khu vực. Ngân hàng Thế giới dự báo tăng trưởng toàn cầu năm 2026 khoảng 2,5%, trong khi Việt Nam được kỳ vọng đạt khoảng 6,8%, thuộc nhóm cao ở khu vực.

Chính phủ tiếp tục đẩy mạnh đầu tư công, cải cách thể chế và tinh giản bộ máy, các yếu tố này được cho là động lực nội tại giúp nền kinh tế Việt Nam giảm sự lệ thuộc vào chu kỳ tăng trưởng của thế giới. Đầu tư không chỉ phụ thuộc vào cơ hội ngắn hạn mà cần được xem xét qua lăng kính quản trị tài sản tổng thể để tối ưu rủi ro và lợi suất dài hạn.

Đầu tư phải bắt đầu từ quản trị tài sản tổng thể - Theo bà Trần Thanh Mai, trước đây, khi lãi suất ở mức thấp, nhiều loại tài sản đồng loạt tăng giá. Tuy dòng tiền dồi dào có thể giúp người đầu tư sinh lợi mà không cần kiến thức sâu, nhưng bối cảnh hiện nay đã thay đổi: chi phí vốn cao, dòng tiền thận trọng và nhà đầu tư thận trọng hơn trong lựa chọn cơ hội.

Đầu tư dựa trên chất lượng được nhấn mạnh là xu hướng chung ở thị trường chứng khoán khi dòng tiền tập trung vào các doanh nghiệp có nền tảng tài chính vững chắc, tăng trưởng lợi nhuận thực tế, ít phụ thuộc vào nợ vay và có khả năng thích ứng với biến động kinh tế.

Đối với bất động sản, cơ hội vẫn tồn tại nhưng đã không còn là câu chuyện “mua ở bất cứ đâu cũng thắng”. Nhà đầu tư được khuyến nghị xem xét tính pháp lý của dự án, khả năng tạo dòng tiền, nhu cầu thực tế và tiềm năng phát triển hạ tầng trong tương lai. Ngay cả với vàng, trái phiếu doanh nghiệp hay các sản phẩm tài chính khác, cơ hội vẫn hiện hữu nhưng đòi hỏi hiểu biết sâu và quản trị rủi ro chặt chẽ.

Theo bà Mai, cốt lõi của quản trị tài sản không phải là chọn một khoản đầu tư riêng lẻ mà là xây dựng một danh mục đa tài sản có thể vừa bảo toàn vừa gia tăng giá trị theo thời gian. Bà đề xuất bốn nguyên tắc quan trọng cho mọi家庭 khi xây dựng kế hoạch tài sản dài hạn.

Dẫn đầu bằng một quỹ dự phòng tài chính: Mỗi gia đình nên duy trì lượng tiền mặt hoặc tiền gửi đủ cho chi tiêu từ 6 đến 12 tháng, làm lớp bảo vệ trước các rủi ro như mất việc hay cú sốc kinh tế.

Đa dạng hóa tài sản: Danh mục phù hợp nên bao gồm tiền mặt, tiền gửi, trái phiếu, cổ phiếu, vàng, bảo hiểm và bất động sản, tùy điều kiện từng người. Trong bối cảnh hiện tại, các tài sản có giá trị thực như bất động sản và cổ phiếu có nội tại mạnh hay tiền gửi ngân hàng vẫn là lựa chọn đáng cân nhắc. Người đầu tư có thể kết hợp giữa tiền gửi dài hạn để hưởng lãi suất cao và tiền gửi linh hoạt để sẵn sàng tận dụng cơ hội khi có tài sản chất lượng với mức giá hấp dẫn.

Hạn chế đòn bẩy tài chính quá mức: Dòng tiền đắt đỏ khiến người vay nợ nhiều là nhóm dễ tổn thương khi thị trường biến động. Kiểm soát tỷ lệ nợ và duy trì dòng tiền ổn định là yếu tố quan trọng.

Đầu tư cho kiến thức: Đây là khoản đầu tư mang lại lợi nhuận bền vững nhất. Hiểu rõ sản phẩm đầu tư giúp tránh quyết định cảm tính, giảm thiểu sai lầm và tự bảo vệ trước những cạm bẫy của cơ hội.

Khuyến nghị từ chuyên gia: Trước mắt, hãy chỉ đầu tư vào những gì mình hiểu. Khi kiến thức mở rộng, nhà đầu tư sẽ có thêm lựa chọn phù hợp và xây dựng được chiến lược đầu tư dài hạn hiệu quả hơn.