Giải mã nước đi của Vietjet Air khi thuê máy bay Trung Quốc

Quyết định thuê máy bay COMAC của Vietjet và những hệ quả chiến lược

Trong bối cảnh thị trường hàng không toàn cầu đang đối mặt với tình trạng thiếu tàu bay và thời gian giao hàng kéo dài, Vietjet Air đã ký thỏa thuận thuê mua 10 tàu bay COMAC C909 với SPDB Financial Leasing. Thỏa thuận được thực hiện theo cấu trúc thuê vận hành, giúp hãng đa dạng hóa đội bay và mở nguồn cung ngoài hai nhà sản xuất truyền thống.

Áp lực nguồn cung là thách thức lớn đối với ngành hàng không. Theo Airbus và Boeing, tổng đơn hàng tồn đọng đã lên tới 13.000 chiếc, tương đương 7–10 năm sản xuất. Với các hợp đồng mới, thời gian nhận tàu bay có thể kéo dài đến giai đoạn 2029–2031, đặc biệt với dòng A320neo – căn cứ chính trong đội bay của Vietjet.

Tuy vậy, bổ sung tàu bay từ COMAC mang lại lợi thế về thời gian giao hàng. Theo ước tính của Cirium, Vietjet có thể nhận máy bay sớm hơn từ 1–3 năm so với chờ đợi từ Airbus hoặc Boeing. Điều này trở nên quan trọng khi nhu cầu đi lại quốc tế đang phục hồi nhanh, trong khi nguồn cung vẫn chưa đáp ứng được.

Tuy nhiên, rủi ro cũng tăng lên. Vietjet sẽ trở thành một trong những hãng hàng không nước ngoài đầu tiên khai thác dòng C909, trong khi đến đầu năm 2026, COMAC mới bàn giao khoảng 130–150 máy bay cho các hãng nội địa như Chengdu Airlines hay China Eastern Airlines. Điều này đồng nghĩa hãng phải tự xây dựng năng lực bảo dưỡng, đào tạo và cấp chứng nhận kỹ thuật ở quy mô quốc tế – điều chưa tiền lệ với dòng máy bay này.

Về phía COMAC, động thái này được xem như bước tiến quan trọng để mở rộng hiện diện toàn cầu bên ngoài Trung Quốc. Ngành công nghiệp máy bay thương mại vẫn bị chi phối bởi Airbus và Boeing, và việc Vietjet tham gia khai thác có thể tạo động lực tăng thị phần cho COMAC. Bên cạnh việc mở rộng mạng lưới, Vietjet đang tăng cường đường bay tới Trung Quốc, đưa tổng số tuyến giữa hai nước lên hơn 50 tuyến, thể hiện tham vọng kết nối hai thị trường lớn.

Takeaway quan trọng là quyết định hợp tác với COMAC phản ánh chiến lược chấp nhận rủi ro để đổi lấy chi phí vận hành thấp và tiến độ giao hàng nhanh hơn. Thành công sẽ phụ thuộc vào khả năng kiểm soát vận hành và thích ứng với chuẩn quốc tế trong giai đoạn đầu. Các yếu tố này sẽ được theo dõi sát sao bởi nhà đầu tư khi Vietjet cân bằng giữa tăng trưởng và quản trị rủi ro.

• Định hướng đa dạng nguồn cung và tăng cường đội bay với COMAC.
• Thời gian giao hàng có thể được rút ngắn 1–3 năm theo ước tính của Cirium.
• Rủi ro vận hành khi thâm nhập thị trường quốc tế và chi phí bảo dưỡng, chứng nhận kỹ thuật mới.
• COMAC có cơ hội mở rộng hiện diện toàn cầu nhờ sự tham gia của hãng tư nhân như Vietjet.
• Việc mở rộng đường bay đến Trung Quốc hơn 50 tuyến thể hiện tham vọng tăng trưởng của Vietjet.