Một tháng kể từ khi Việt Nam chính thức được FTSE Russell nâng hạng lên thị trường mới nổi thứ cấp, khối ngoại đã bán ròng trong 19/20 phiên giao dịch, với phiên mua ròng duy nhất chỉ đạt 54 tỷ đồng. Tổng giá trị bán ròng lũy kế từ ngày 21/9 đến nay khoảng 24.800 tỷ đồng, tương đương gần 1 tỷ USD.
Tính từ đầu năm 2026, khối ngoại không dừng bán ròng trong bất kỳ tháng nào, tổng giá trị bán ròng lũy kế đã vượt 116.000 tỷ đồng, gần chạm mức kỷ lục 125.000 tỷ đồng của năm 2025. Riêng trong tháng 10, giá trị bán ròng từ đầu tháng đã vượt 20.000 tỷ đồng – mức cao nhất trong vòng một năm trở lại đây, cho thấy đà thoái vốn đang diễn ra rất nhanh.
Áp lực bán ròng đè nặng lên cả những cổ phiếu từng rất thu hút vốn ngoại như FPT và PNJ. Tỷ lệ sở hữu nước ngoài tại FPT đã giảm xuống dưới 28%, trong khi PNJ chỉ còn chưa đến 27%. Trước đây, cả hai doanh nghiệp này thường xuyên kín room ngoại ở mức 49%, thậm chí nhà đầu tư nước ngoài từng chấp nhận trả chênh tới chục phần trăm so với thị giá.
Các quỹ ETF ngoại như Fubon Vietnam ETF, VanEck Vietnam ETF hay Xtrackers Vietnam Swap UCITS ETF cũng không hút được dòng tiền sau nâng hạng. VNM ETF đã có 4 tháng liên tiếp không nhận vốn mới, Xtrackers Vietnam ETF là 3 tháng, riêng Fubon ETF bị rút ròng hơn 4 tỷ TWD (khoảng 3.000 tỷ đồng) từ đầu năm – nguy cơ sẽ có năm thứ ba liên tiếp bị rút vốn.
Dưới áp lực bán ròng, VN-Index đã giảm gần 110 điểm (khoảng 6%) kể từ khi chính thức được nâng hạng, lùi về vùng 1.700 điểm. Nhiều cổ phiếu bluechip vẫn đang nằm ở vùng đáy dài hạn. Mặt bằng lãi suất trong nước cao cùng các yếu tố bên ngoài như Fed tăng lãi suất, lợi suất trái phiếu Mỹ lên kỷ lục, xung đột Trung Đông đẩy giá dầu tăng – càng kìm hãm dòng tiền.
Theo các chuyên gia, dòng vốn thụ động dự kiến hàng tỷ USD sẽ giải ngân theo lộ trình kéo dài đến cuối năm 2027, nên sự thay đổi rõ rệt khó xảy ra trong ngắn hạn. Tuy nhiên, việc nâng hạng vẫn được đánh giá là cú huých dài hạn giúp Việt Nam tiếp cận sâu hơn với thị trường tài chính toàn cầu, tăng khả năng huy động vốn cho doanh nghiệp và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.
Nhìn chung, dòng tiền ngoại vẫn chưa có dấu hiệu đảo chiều, nhưng nền tảng vĩ mô và câu chuyện nâng hạng dài hạn vẫn là điểm tựa cho thị trường chứng khoán Việt Nam trong tương lai.