Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam (Petrolimex, HOSE: PLX) vừa báo cáo kết quả giao dịch bán cổ phiếu quỹ với gần 23,3 triệu cổ phiếu được chuyển nhượng trong giai đoạn từ 26/08 đến 16/09. Với giá giao dịch bình quân 36.252 đồng/cổ phiếu, thương vụ giúp Petrolimex thu về khoảng 844 tỷ đồng.
Sau giao dịch, Tập đoàn không còn nắm giữ bất kỳ cổ phiếu quỹ nào. Điểm mấu chốt không nằm ở số tiền thu về mà ở mục đích pháp lý quan trọng: đáp ứng điều kiện về tỷ lệ sở hữu tối thiểu của cổ đông nhỏ đối với công ty đại chúng theo quy định có hiệu lực từ năm 2025.
Theo quy định mới, một công ty đại chúng phải đảm bảo tỷ lệ sở hữu tối thiểu 10% tổng số cổ phiếu có quyền biểu quyết thuộc về các nhà đầu tư không phải là cổ đông lớn (sở hữu từ 5% cổ phần trở lên).
Trước giao dịch, cổ phiếu quỹ do Petrolimex nắm giữ đã làm giảm tỷ lệ cổ phiếu tự do lưu hành thực tế, khiến Tập đoàn không đáp ứng chuẩn này. Sau khi bán hết cổ phiếu quỹ, tỷ lệ sở hữu của nhóm cổ đông nhỏ tại Petrolimex đã tăng lên mức 11,05%, đủ điều kiện duy trì tư cách công ty đại chúng.
Hiện nay, cổ đông lớn nhất của Petrolimex là Bộ Tài chính với 75,9% cổ phần đại diện vốn Nhà nước. Cổ đông lớn thứ hai là Công ty TNHH ENEOS Việt Nam (thành viên Tập đoàn ENEOS Nhật Bản) với 13,1% cổ phần.
Petrolimex đang là tập đoàn quốc doanh đi đầu trong việc xử lý vấn đề tỷ lệ sở hữu cổ đông nhỏ để giữ chuẩn công ty đại chúng. Một số tên tuổi khác cũng đang gặp khó khăn tương tự gồm:
Trong khi đó, Petrolimex có lợi thế nhờ nắm giữ lượng cổ phiếu quỹ lớn từ trước. Các đơn vị khác nhiều khả năng phải tính đến phương án thoái vốn từ cổ đông lớn, phát hành thêm cổ phần hoặc tái cơ cấu sở hữu nếu muốn tiếp tục là công ty đại chúng. Trường hợp không đáp ứng đúng thời hạn, họ có thể đối mặt nguy cơ bị hủy tư cách đại chúng và cổ phiếu bị hủy niêm yết trên sàn chứng khoán.