Diễn biến gần đây cho thấy đà tăng của cổ phiếu AI tại Hàn Quốc đã đẩy thị trường lên mức nóng và tạo áp lực lên thanh khoản. Vào ngày 16/07, BOK quyết định tăng lãi suất điều hành thêm 0.25 điểm phần trăm lên 2.75%, đây là lần tăng đầu tiên trong hơn ba năm và lần đầu tiên dưới sự chỉ huy của Thống đốc Shin Hyun-song. Quyết định này được thị trường dự báo từ trước, nhưng thời điểm lại không thuận lợi khi dòng tiền tập trung quá mạnh vào nhóm cổ phiếu bán dẫn và nhà đầu tư cá nhân ngày càng dùng đòn bẩy. Đà tăng nóng đã để lại rủi ro về mức nợ và thị trường có thể bị gián đoạn.
Chỉ số CPI của Hàn Quốc tháng 6 ở mức 3.2% so với cùng kỳ, cao hơn mục tiêu 2% của ngân hàng. Samsung Electronics và SK Hynix chi trả thưởng lao động với mức lợi nhuận lớn, thúc đẩy thu nhập và chi tiêu nội địa, từ đó có thể lan sang tăng lương và chi tiêu tiêu dùng. Trong khi thặng dư tài khoản vãng lai ở mức cao, đồng Won suy yếu khoảng 5% so với USD từ đầu năm khiến chi phí nhập khẩu tăng và áp lực lạm phát trong nước kéo dài hơn. Theo ông Shin, áp lực từ ngành bán dẫn có thể lan toả sang nền kinh tế và thị trường, khiến BOK phải duy trì thắt chặt tiền tệ cho đến khi lạm phát quay về mục tiêu 2%.
Trước mắt, ngoài các thước đo lạm phát, đồng Won (KRW) yếu hơn so với USD khiến chi phí nhập khẩu các nguồn nhiên liệu và hàng hóa tăng lên, làm gia tăng áp lực lạm phát nội địa. Xuất khẩu của Hàn Quốc tháng 6 tăng 70.9% so với cùng kỳ năm trước nhờ nhu cầu chip nhớ phục hồi, và nền kinh tế dự báo tăng trưởng ở mức cao do Chính phủ điều chỉnh dự báo. Tuy nhiên, thị trường tài chính phản ánh kỳ vọng tương lai nhiều hơn kết quả đạt được, với Kospi lao dốc mạnh và rủi ro đòn bẩy được chứng minh qua tình trạng margin call gia tăng.
Sau quyết định của BOK, Kospi giảm khoảng 6.4% trong ngày 16/07, và các chỉ số ngân hàng và cổ phiếu liên quan đến bán dẫn chịu áp lực mạnh. Cơ chế ngắt mạch được kích hoạt cho cả Kospi và Kosdaq, đánh dấu lần ngắt mạch thứ 8 kể từ đầu năm. Khoảng 5% tài khoản chứng khoán được cho là đã rơi vào diện margin call vào cuối tuần trước, với triển vọng tăng tỉ lệ khi nhóm cổ phiếu chip tiếp tục giảm. Bài học từ sự kiện này là đòn bẩy tài chính quá cao có thể khiến cả chu kỳ tăng trưởng dài hạn bị gián đoạn.
Cho Việt Nam và các thị trường châu Á khác, diễn biến ở Hàn Quốc nhấn mạnh sự nhạy cảm của thị trường trước biến động lãi suất và dòng tiền. Nhà đầu tư được khuyến nghị thận trọng, quản trị rủ ro và giám sát tín hiệu đòn bẩy để nắm bắt cơ hội mà vẫn hạn chế rủi ro ngắn hạn.