Trúc trắc đường lên sàn HoSE của ‘ông lớn’ VEAM

VEAM đối diện với thách thức kéo dài để lên HoSE

Thông tin từ VEAM (Tổng Công ty Máy động lực và Máy nông nghiệp Việt Nam, UPCoM: VEA) cho thấy kế hoạch đưa cổ phiếu lên HoSE vẫn chưa thực hiện đúng tiến độ do các ý kiến ngoại trừ trên báo cáo kiểm toán chưa được xử lý dứt điểm. Đề án chuyển niêm yết được trình và thông qua tại Đại hội đồng cổ đông, nhưng từ năm 2020 đến nay công ty không còn xác định rõ sàn giao dịch mục tiêu, khiến HoSE hoặc HNX có thể là đích đến tương ứng của VEA.

Theo thông tin tại ĐHĐCĐ, tiến trình chuyển sàn tiếp tục bị trì hoãn bởi các ý kiến ngoại trừ từ đơn vị kiểm toán. VEAM cho biết đang triển khai nhiều biện pháp khắc phục, bao gồm giảm hàng tồn kho và đẩy mạnh bán hàng và đấu giá để xử lý hàng tồn chậm luân chuyển hoặc hàng lỗi thời, đồng thời phối hợp với cơ quan đại diện chủ sở hữu Nhà nước nhằm xin phê duyệt từ Bộ Công Thương và các bộ ngành liên quan. Tuy nhiên, tiến trình này vẫn chịu tác động từ các thủ tục hành chính và thẩm quyền xử lý tại các cơ quan liên quan.

Trong bối cảnh này, VEAM lưu ý một số tài sản và dự án vẫn tồn đọng, như Nhà máy gang xốp MATEXIM, hiện ghi nhận lỗ do chi phí khấu hao và chi phí lãi vay khi dự án ngừng hoạt động. Lãnh đạo nhấn mạnh sẽ không phát sinh thêm tồn đọng lịch sử từ hoạt động hiện tại. Tại ĐHĐCĐ năm 2026, ban lãnh đạo tái khẳng định mục tiêu chuyển niêm yết cổ phiếu VEA từ UPCoM sang HoSE, dù Vietcap cho rằng tiến độ có thể kéo dài và khó diễn ra trong ngắn hạn.

Về triển vọng tài chính năm 2026, VEAM đặt mục tiêu doanh thu hợp nhất khoảng 4.889 tỷ đồng, tăng 10% so với năm 2025. Doanh nghiệp chưa công bố chỉ tiêu lợi nhuận hợp nhất, nhưng lợi nhuận sau thuế thuộc về công ty mẹ được ấn định ở mức 6.312 tỷ đồng, giảm 10%. Lợi nhuận từ các liên doanh chính như Honda Việt Nam, Toyota Việt Nam và Ford vẫn được xem là động lực tăng trưởng, song dự báo lợi nhuận liên doanh có thể chịu ảnh hưởng từ quá trình chuyển dịch sang xe hybrid và xe điện.

Ngoài các yếu tố nội tại, VEAM đang nghiên cứu khả năng hợp tác chiến lược với một tập đoàn ô tô lớn của Trung Quốc để triển khai nhà máy VEAM Auto tại Thanh Hóa. Dự án dự kiến tập trung vào sản xuất xe điện chở khách 5-7 chỗ, xe tải điện và các phương tiện phục vụ xây dựng, công nghiệp, với triển vọng mở rộng sang khai thác và các ứng dụng khác trong tương lai.

Thông tin cho thấy mặc dù tỷ lệ nắm giữ Nhà nước tại VEAM rất cao (bộ Công Thương nắm 88,47% cổ phần), free-float ước tính khoảng 15% đủ để đảm bảo điều kiện niêm yết mà không cần phát hành thêm vốn. Tuy nhiên, điều kiện này vẫn phụ thuộc vào việc xử lý dứt điểm ý kiến kiểm toán và sự chấp thuận của các cơ quan liên quan.