Giá than, khí tăng mạnh, cơ hội cho năng lượng tái tạo đẩy mạnh phát triển?

Định hình triển vọng giá than, khí và vai trò của năng lượng tái tạo đến 2030

Nguồn cung và chi phí năng lượng đang được theo dõi chặt chẽ khi Việt Nam đối mặt với rủi ro thiếu công suất điện. Theo nhận định từ MBS, giá dầu, LNG và than nhiệt ghi nhận các mức tăng đáng kể kể từ xung đột tại Trung Đông, trong khi đây là những mặt hàng nhập khẩu chiếm tỷ trọng lớn trong cơ cấu tiêu thụ năng lượng nước ta. Động thái này làm gia tăng thách thức an ninh năng lượng và đặt mục tiêu tăng trưởng hai chữ số đến năm 2030 trước áp lực chi phí đầu vào.

Về mặt cung cấp điện, mặc dù than nội địa vẫn được xem là nguồn tự chủ tương đối, nguồn khí có độ rủi ro cao hơn do nhiều mỏ khí chưa xác định được kế hoạch phát triển và tiến độ cấp khí. Các dự án nhiệt điện khí LNG mới phụ thuộc đáng kể vào nhập khẩu, tạo áp lực đáng kể cho tiến độ vận hành trước năm 2030 nếu các hợp đồng Mua bán điện (PPA) và hợp đồng bán khí (GSA) không được ký kết trước năm 2026. Các cân nhắc này được Viện Năng Lượng và các cơ quan chức năng xem là yếu tố then chốt của Quy hoạch Điện 8 và Chính sách ngành.

Chính phủ đang đẩy mạnh các nguồn điện tái tạo và nguồn điện linh hoạt để bù đắp cho công suất thiếu hụt. Theo văn bản Quyết định mới và dự thảo liên quan, mục tiêu 2025–2030 tập trung vào điện gió và điện mặt trời, bổ sung các công nghệ như BESS, thủy điện tích năng và điện sinh khối. Các dự án điện khí LNG vẫn được xem là trọng tâm dài hạn, song hành với năng lượng tái tạo nhằm đạt an ninh nguồn cung và tăng trưởng bền vững. Các doanh nghiệp trên sàn như PC1, GEG, REE, HDG và TV2 được kỳ vọng hưởng lợi từ chu kỳ đầu tư hạ tầng năng lượng. HDG và REE được cho là có khả năng chịu rủi ro lãi suất tốt hơn nhờ cân đối tài chính mạnh, trong khi PC1 có triển vọng tăng trưởng nhờ tham gia mạng lưới hạ tầng nguồn điện ở quy mô lớn.

Trong ngắn hạn, các hành lang chính sách đã và đang được bổ sung nhằm đẩy nhanh phát triển nguồn điện tái tạo. Năm 2025 đã chứng kiến khung giá cho nguồn điện gió và mặt trời, cơ chế đấu thầu và khuyến khích điện mặt trời mái nhà tự sản tự tiêu. Các nhà đầu tư và nhà thầu xây dựng như PC1 và TV2 được dự báo hưởng lợi từ quy mở chu kỳ tăng trưởng này. Bối cảnh này đồng thời cho thấy sự quay trở lại của sự sôi động ở các doanh nghiệp như REE, HDG và GEG nhờ dòng tiền và định giá cải thiện. Các động lực trên thị trường chứng khoán Việt Nam được kỳ vọng sẽ hỗ trợ triển vọng lợi nhuận của nhóm năng lượng và xây dựng hạ tầng trong những năm tới.