ESG tại doanh nghiệp Việt: Gỡ nút thắt dữ liệu để vượt bài toán thực thi

ESG tại Việt Nam: gỡ nút thắt dữ liệu để vượt bài toán thực thi

ESG được xem như “tấm vé” để doanh nghiệp tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu và ngày càng có vai trò then chốt giữa bối cảnh các thị trường khó tính. Tuy nhiên tại Việt Nam, nhiều doanh nghiệp vẫn loay hoay với việc triển khai vì thiếu hệ thống dữ liệu tích hợp và còn chưa có cách tiếp cận mang tính chiến lược. Các quy định ở nước ngoài như EU CBAM và CSRD가 ngày càng tác động trực tiếp đến chuỗi giá trị và buộc doanh nghiệp Việt phải thích nghi nhanh chóng.

Theo bà Lê Hoàng Anh, từ Bộ phận Quản trị rủi ro và Kiểm soát nội bộ của Vinamilk, có tới 82% người làm báo cáo ESG gặp khó khăn khi thu thập và phối hợp dữ liệu, trong khi 67% doanh nghiệp vẫn chủ yếu dùng Excel cho phần lớn công việc. Điểm nghẽn lớn nhất không phải ở tiêu chuẩn mà là năng lực triển khai nội bộ. Những phát biểu này được nêu tại chương trình "Cuộc bình chọn Doanh nghiệp niêm yết năm 2026 (VLCA 2026)".

ESG tại Việt Nam đang bước vào giai đoạn xác định nội dung trọng yếu và xây dựng nền tảng quản trị. Trước khi thu thập dữ liệu, doanh nghiệp cần xác định các khía cạnh trọng yếu ảnh hưởng lớn nhất đến hoạt động và chuỗi giá trị. Việc xác định nội dung trọng yếu được Vinamilk thực hiện qua đánh giá nội bộ kết hợp tham vấn các chuyên gia và bên liên quan nhằm tạo bức tranh đầy đủ và tăng tính thực thi.

• Chất lượng sản phẩm
• Điều kiện làm việc
• Phát triển kinh tế địa phương
• Phát thải khí nhà kính
• Phúc lợi động vật
• Quản lý chất thải

Sau khi xác định trọng yếu, doanh nghiệp cần xây dựng chính sách, quy trình và hệ thống kiểm soát nội bộ để ESG thực sự gắn với quản trị. Vinamilk đã chuyển từ bảng tính Excel sang các hệ thống phần mềm theo dõi dữ liệu theo thời gian thực, qua đó tăng cường tính nhất quán và khả năng đối chiếu thông tin.

Quá trình từ dữ liệu đến thực thi ESG được mô tả như một chu trình liên tục. Các bước gồm xác định mục tiêu và phạm vi, lựa chọn khung báo cáo, xác định trọng yếu, thu thập dữ liệu, phân tích và công bố, đồng thời cải tiến liên tục. Trong dài hạn, chuẩn hóa định nghĩa, phương pháp đo lường và quy trình thu thập dữ liệu giúp đảm bảo tính nhất quán giữa các nguồn dữ liệu.

Đại diện Vinamilk nhấn mạnh báo cáo Phát triển Bền vững chỉ là kết quả của quá trình tự đánh giá và cải thiện liên tục, chứ không phải sản phẩm cuối cùng. ESG giờ đây được nhìn nhận như một phần của quản trị rủi ro và vận hành hiệu quả, chứ không chỉ là tài liệu dành cho cổ đông. Quá trình này phản ánh sự chuyển đổi từ công cụ kiểm tra dữ liệu sang hệ thống quản trị toàn diện, có tác động đến hiệu suất và đáng tin cậy của thông tin công bố.