Chiều 17/10, trong phiên thảo luận tổ 4 tại Quốc hội, các đại biểu đến từ Đồng Nai, Điện Biên và Quảng Trị đã đóng góp nhiều ý kiến quan trọng về dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chứng khoán. Các ý kiến tập trung vào việc mở rộng công cụ huy động vốn, đồng thời siết chặt các quy định nhằm bảo đảm an toàn tài sản cho nhà đầu tư.
Đại biểu Lê Nữ Thuỳ Dương (Đồng Nai) đề nghị đưa các quy định nền tảng về chứng khoán hóa nợ vào Luật Chứng khoán, thay vì chỉ giới hạn trong cơ chế thử nghiệm có kiểm soát. Theo đại biểu, cơ chế thử nghiệm chỉ có phạm vi và đối tượng hạn chế, trong khi nhu cầu của thị trường vốn rộng hơn nhiều.
Chứng khoán hóa nợ có thể giúp xử lý nợ xấu, tăng thanh khoản cho tài sản tài chính và mở rộng cơ sở nhà đầu tư. Điều này phù hợp với Nghị quyết 68-NQ/TW của Bộ Chính trị về đa dạng hóa kênh huy động vốn cho khu vực kinh tế tư nhân.
Đại biểu Thuỳ Dương cũng đề nghị bổ sung nguyên tắc khuyến khích phát triển trái phiếu doanh nghiệp xanh và các công cụ huy động vốn phục vụ chuyển đổi xanh. Bà nhấn mạnh việc phát hành trái phiếu xanh đòi hỏi doanh nghiệp đáp ứng yêu cầu khắt khe về môi trường, công bố thông tin, quản lý sử dụng vốn, dẫn đến chi phí tuân thủ cao hơn.
Do đó, cần có cơ chế ưu đãi tương xứng để khuyến khích doanh nghiệp phát hành trái phiếu xanh, tạo thêm kênh huy động vốn dài hạn cho khu vực tư nhân với chi phí hợp lý.
Về điều kiện sau IPO, đại biểu Thuỳ Dương đồng tình với việc chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm, nhưng đề xuất cơ chế linh hoạt cho doanh nghiệp quy mô vốn lớn. Theo dự thảo, doanh nghiệp phải có ít nhất 100 nhà đầu tư không phải cổ đông lớn nắm giữ tối thiểu 10% cổ phiếu có quyền biểu quyết nếu vốn điều lệ từ 1.000 tỷ đồng.
Đại biểu cho rằng với doanh nghiệp lớn, tỷ lệ này tương ứng với giá trị cổ phiếu cao, có thể tạo thanh khoản đáng kể, nên cần nghiên cứu thêm tiêu chí về giá trị nắm giữ thay vì chỉ dựa trên số lượng nhà đầu tư và tỷ lệ sở hữu.
Đại biểu Trương Thị Diệu Thuý (Đồng Nai) chỉ ra sự thiếu đồng bộ giữa các điều 57, 58 và 60 của dự thảo liên quan đến hoạt động lưu ký của ngân hàng thương mại và chi nhánh ngân hàng nước ngoài. Dự thảo bỏ điều kiện hoạt động tại Điều 57 nhưng vẫn yêu cầu hồ sơ đăng ký phức tạp tại Điều 58, và Điều 60 vẫn dẫn chiếu đến các điều kiện đã bị bỏ.
Đại biểu nhấn mạnh rằng hoạt động lưu ký liên quan trực tiếp đến tài sản nhà đầu tư, cần đảm bảo an toàn kỹ thuật, bảo mật và hoạt động liên tục. Vì vậy, cần rà soát lại để tạo sự nhất quán giữa các điều khoản, làm rõ điều kiện đầu vào và cơ chế xử lý khi ngân hàng gặp vấn đề an toàn.
Đại biểu Trịnh Xuân An (Đồng Nai) đề nghị sửa Luật Chứng khoán theo hướng tổng thể, không chỉ sửa từng điều rời rạc. Ông yêu cầu có nguyên tắc quản trị, giám sát rõ ràng cho mô hình Sở Giao dịch Chứng khoán Việt Nam và các công ty con, tránh hành chính hóa cơ chế vận hành.
Đồng thời, cần có cách quản lý thông tin giao dịch của nhà đầu tư trong và ngoài nước để hạn chế nguy cơ thị trường bị dẫn dắt hoặc thao túng, bảo vệ quyền lợi nhà đầu tư và sự minh bạch của thị trường.