Chứng khoán những tháng cuối năm diễn biến thế nào?

Triển vọng thị trường chứng khoán quý IV/2026: Lãi suất vẫn là biến số quyết định

Thị trường chứng khoán Việt Nam bước vào quý IV/2026 với nhiều động lực từ tăng trưởng kinh tế, đầu tư công và kỳ vọng nâng hạng. Tuy nhiên, theo các chuyên gia, diễn biến thị trường phụ thuộc lớn vào chi phí vốn, đặc biệt là lãi suất huy động và cho vay.

Ông Đặng Trần Phục, Chủ tịch HĐQT kiêm nhà sáng lập AZFin Việt Nam, cho rằng lãi suất sẽ là yếu tố quyết định diễn biến thị trường trong thời gian tới. Dù GDP quý III/2026 tăng 9,95%, đưa mức tăng trưởng 9 tháng lên 9,01%, VN-Index vẫn điều chỉnh, do các số liệu vĩ mô có độ trễ và biến động lãi suất, tỷ giá tác động nhanh hơn đến tâm lý nhà đầu tư.

Thanh khoản suy yếu và dòng vốn ngoại chưa cải thiện

Thanh khoản thị trường đang ở mức thấp khi giá trị giao dịch bình quân trên HoSE trong tháng 9 chỉ đạt khoảng 16.400 tỷ đồng/phiên. Khối ngoại bán ròng khoảng 4.800 tỷ đồng trong tháng, nâng tổng giá trị bán ròng 9 tháng lên hơn 98.300 tỷ đồng.

Ông Phục dự báo VN-Index nhiều khả năng đi ngang trong quý IV, khó xuất hiện xu hướng tăng mạnh nếu Ngân hàng Nhà nước chưa cải thiện thanh khoản hệ thống và giảm lãi suất huy động, cho vay.

Định giá hấp dẫn hơn nhưng chưa đủ sức hút dòng tiền

Ông Đinh Quang Hinh từ VNDIRECT cho biết thị trường đang giao dịch ở mức P/E khoảng 13,4 lần lợi nhuận dự phóng năm 2027, nhưng chịu ảnh hưởng lớn từ nhóm Vingroup (P/E 71,6 lần). Nếu loại trừ nhóm này, P/E còn lại chỉ khoảng 10,1 lần, giảm từ 14,1 lần hồi tháng 10/2025.

Tuy nhiên, lợi suất lợi nhuận của nhóm cổ phiếu ngoài Vingroup khoảng 9,6%/năm, chỉ cao hơn lãi suất liên ngân hàng kỳ hạn một năm (8,1%) khoảng 1,5 điểm phần trăm. Trong khi lãi suất tiền gửi 12 tháng tại nhiều ngân hàng tư nhân đã lên 7-7,5%/năm, khiến phần bù lợi suất đầu tư cổ phiếu chưa đủ hấp dẫn.

Áp lực lãi suất và triển vọng lợi nhuận doanh nghiệp

Ông Nguyễn Thế Minh từ Yuanta Việt Nam nhận định áp lực lãi suất chưa có dấu hiệu giảm rõ rệt. Nếu lãi suất kỳ hạn một năm giảm 1 điểm phần trăm, P/E nhóm ngoài Vingroup có thể tăng khoảng 6%, nhưng khả năng lãi suất sớm hạ nhiệt vẫn chưa rõ ràng do áp lực lạm phát và mặt bằng lãi suất quốc tế.

Yuanta dự báo lợi nhuận doanh nghiệp niêm yết năm 2026 tăng khoảng 17%, nhưng năm 2027 nhóm ngoài Vingroup có thể gần như đi ngang. Kết quả kinh doanh quý III có thể tạo ra sự phân hóa nhưng khó thúc đẩy đợt tăng bền vững khi áp lực lãi suất và dòng vốn chưa được giải tỏa.

Các yếu tố hỗ trợ và khuyến nghị đầu tư

Chứng khoán Tiên Phong (TPS) đánh giá tích cực về tăng trưởng kinh tế, giải ngân đầu tư công và dòng vốn sau nâng hạng. Khoảng 573.474 tỷ đồng vốn đầu tư công còn phải giải ngân trong 4 tháng cuối năm, có thể thúc đẩy tăng trưởng và hỗ trợ doanh nghiệp liên quan.

TPS ước tính dòng vốn thụ động có thể vượt 2,2 tỷ USD khi nâng hạng hoàn tất. Tỷ giá tương đối ổn định cũng là yếu tố thuận lợi, nhưng giá dầu, lạm phát và áp lực huy động vốn có thể tiếp tục gây sức ép lên lãi suất.

Nhìn chung, lãi suất vẫn là biến số quan trọng nhất với chứng khoán Việt Nam những tháng cuối năm. Nhà đầu tư cần ưu tiên chất lượng doanh nghiệp, triển vọng lợi nhuận và khả năng chống chịu trước chi phí vốn cao, giải ngân thận trọng thay vì chỉ dựa vào mức giảm giá cổ phiếu.