Thị trường chứng khoán Việt Nam đang đối mặt với một nghịch lý khi lợi nhuận của nhiều doanh nghiệp niêm yết tiếp tục tăng trưởng, trong khi giá cổ phiếu lại điều chỉnh và định giá thị trường ở mức thấp nhất trong nhiều năm. Theo VinaCapital, mức định giá hiện tại phản ánh tâm lý vĩ mô nhiều hơn hiệu quả kinh doanh của các doanh nghiệp. Trao đổi tại một sự kiện gần đây, Đinh Đức Minh, Giám đốc Đầu tư Cấp cao của VinaCapital, cho biết sự lệch pha này xuất phát từ yếu tố vĩ mô chi phối thị trường.
Theo VinaCapital, nếu loại trừ nhóm cổ phiếu Vingroup, thị trường thực tế đã giảm khoảng 5% từ đầu năm, trong khi thanh khoản bình quân chỉ còn khoảng 500 triệu USD mỗi phiên, tương đương một nửa so với giai đoạn đầu năm. Lợi nhuận của các doanh nghiệp niêm yết trên HOSE tăng khoảng 37% trong quý I và được kỳ vọng tiếp tục tăng 15-20% trong quý II. Sự trái ngược này cho thấy nền tảng cơ bản vẫn mạnh nhưng định giá lại ở mức thấp hơn so với thực tế lợi nhuận.
Nguồn: VinaCapital. Theo ông Đinh Đức Minh, mặt bằng lãi suất trong nước đã tăng khoảng 200 điểm cơ bản từ đầu năm, và nhiều ngân hàng đã nâng lãi suất huy động lên 8-9%, khiến dòng tiền một phần chảy vào kênh tiền gửi. Căng thẳng địa chính trị ở Trung Đông đẩy giá dầu lên và làm gia tăng áp lực lạm phát toàn cầu. Tại Việt Nam, lạm phát đã đạt 5,6% trong tháng 5 và giảm xuống 4,7% trong tháng 6 nhờ dầu hạ nhiệt.
Một yếu tố khác tạo áp lực lên thị trường là hoạt động bán ròng kéo dài của khối nước ngoài. Từ đầu năm đến nay, nhà đầu tư nước ngoài đã rút ròng khoảng 80.000 tỷ đồng. Theo VinaCapital, dòng vốn toàn cầu đang ưu tiên các thị trường hưởng lợi từ AI và bán dẫn như Mỹ, Nhật Bản, Hàn Quốc và Đài Loan, khiến Việt Nam chịu áp lực rút vốn ngắn hạn.
Dù vậy, ông Đinh Đức Minh cho rằng sự lệch pha này khó có thể kéo dài. Về dài hạn, giá cổ phiếu được cho là sẽ phản ánh giá trị nội tại của doanh nghiệp; các yếu tố bất lợi như lãi suất, lạm phát hay rủi ro địa chính trị đã được phản ánh vào mức định giá hiện tại.
Về lựa chọn doanh nghiệp, ông Thái Quang Trung, CFA, Giám đốc Đầu tư kiêm Nhà điều hành quỹ VinaCapital, cho biết quỹ không chỉ đánh giá tốc độ tăng trưởng mà còn tập trung vào chất lượng của tăng trưởng. Danh mục hiện tập trung khoảng 20 cổ phiếu cốt lõi, chiếm 25-30% vốn hóa thị trường nhưng đóng góp gần 2/3 giá trị danh mục đầu tư.
Theo ông Trung, nhóm doanh nghiệp này được kỳ vọng ghi nhận mức tăng trưởng lợi nhuận 20-30% trong quý II nhờ mở rộng thị phần, cải thiện biên lợi nhuận và tối ưu chi phí hoạt động. Trong khi đó, nếu loại trừ nhóm cổ phiếu Vingroup, P/E dự phóng của thị trường chứng khoán Việt Nam hiện chỉ còn khoảng 9,3 lần, tiệm cận vùng thấp nhất trong khoảng 10 năm trở lại đây.
Từ thống kê của VinaCapital, những giai đoạn thị trường giao dịch ở vùng định giá thấp thường mang lại xác suất sinh lời cao hơn trong chu kỳ 2-3 năm tiếp theo. Với tầm nhìn 5-10 năm, nhà đầu tư kiên trì nắm giữ các doanh nghiệp có nền tảng cơ bản tốt thường đạt mức lợi nhuận hai chữ số. Vì vậy, ông Thái Quang Trung khuyến nghị nhà đầu tư duy trì chiến lược dài hạn và giải ngân đều đặn, thay vì để biến động ngắn hạn chi phối quyết định đầu tư.
Kết luận, nghịch lý lợi nhuận tăng đi kèm với định giá thấp nhấn mạnh tầm quan trọng của việc chọn lọc cổ phiếu dựa trên chất lượng nền tảng và quản trị rủi ro. Nhà đầu tư được khuyến nghị nắm giữ dài hạn và tái cân bằng danh mục một cách có chủ đích để tận dụng chu kỳ tăng trưởng trong tương lai.