Sau nâng hạng, điều gì sẽ quyết định sức hút của chứng khoán Việt Nam?

Nâng hạng và sức hút của chứng khoán Việt Nam

Việc Việt Nam được xem xét nâng hạng lên thị trường mới nổi thứ cấp được xem là một bước ngoặt quan trọng sau nhiều năm chờ đợi. Dựa trên đợt nâng hạng, phạm vi tiếp cận của cổ phiếu Việt Nam được mở rộng khi các danh mục ETF theo dõi chỉ số thị trường mới nổi sẽ có thêm cổ phiếu Việt Nam để phân bổ ngoài các quỹ đầu tư theo dõi thị trường cận biên.

Theo BMSC (Công ty Chứng khoán Bảo Minh), nhiều tổ chức quốc tế dự báo dòng vốn có thể chảy vào Việt Nam sau nâng hạng. World Bank ước tính tổng dòng vốn có thể đạt khoảng 25 tỷ USD đến năm 2030, trong khi Maybank Securities dự báo khoảng 8 tỷ USD và FTSE Russell ước tính khoảng 6 tỷ USD.

Vì vậy, lộ trình phân bổ sẽ diễn ra theo từng giai đoạn thay vì một cú nhảy đột ngột. Theo kế hoạch của FTSE Russell, tỷ trọng cổ phiếu Việt Nam trong các quỹ ETF mô phỏng chỉ số sẽ được tăng dần từ tháng 9/2026 đến tháng 9/2027. Quy trình này nhằm giảm biến động thị trường và cho phép nguồn vốn quốc tế được hấp thụ một cách ổn định.

Độ quan trọng của nâng cấp không chỉ ở khả năng thu hút vốn gián tiếp mà còn ở vị thế của Việt Nam trên trường quốc tế. Khi quy mô thị trường mở rộng và thanh khoản được cải thiện, các nhà đầu tư tổ chức nước ngoài sẽ dành thêm sự chú ý, mở cơ hội huy động vốn với chi phí hợp lý cho các doanh nghiệp niêm yết.

Dòng vốn ngoại sẽ ưu tiên chất lượng. Tuy triển vọng tích cực, các nhà đầu tư đặt câu hỏi liệu nâng hạng có đảo ngược được tình trạng khối ngoại bán ròng hay không. Trong 5 tháng đầu năm 2026, dòng vốn rút ròng ở Việt Nam lên tới khoảng 65.000 tỷ đồng (khoảng 2,5 tỷ USD), phần lớn chịu ảnh hưởng bởi diễn biến toàn cầu và định giá của USD mạnh lên khi Fed ở mức cao.

Theo BMSC, nâng hạng chỉ là khởi đầu và vẫn cần các điều kiện nền tảng để duy trì dòng vốn. Việt Nam cần tiếp tục cải thiện tự do hóa thị trường ngoại hối, tháo gỡ ràng buộc sở hữu nước ngoài, phát triển CCP và đơn giản hóa thủ tục mở tài khoản, đồng thời đảm bảo sự bình đẳng giữa nhà đầu tư trong nước và nước ngoài. Chất lượng doanh nghiệp niêm yết, minh bạch công bố thông tin, quy mô thanh khoản và quản trị doanh nghiệp sẽ được các nhà đầu tư quốc tế đánh giá kỹ lưỡng trước khi cam kết đầu tư dài hạn.

Trong chiến lược phát triển thị trường vốn, nâng hạng được xem là điểm khởi đầu của một giai đoạn cải cách chứ không phải đích đến. Nếu tiếp tục nâng cao hạ tầng giao dịch và quản trị, đồng thời duy trì ổn định kinh tế vĩ mô, Việt Nam có thể vừa thu hút vốn mới sau nâng hạng vừa tạo niềm tin cho vốn nước ngoài ở dài hạn.

• Định kỳ và tác động dòng vốn sẽ diễn ra theo từng giai đoạn từ 2026-2027 nhằm ổn định thanh khoản.
• Yếu tố cấu trúc như tự do hóa ngoại hối, CCP và công khai thông tin sẽ quyết định dòng vốn ở lại hay rời đi.
• So sánh quốc tế kinh nghiệm từ Saudi Arabia, Romania và Indonesia cho thấy nâng hạng là bước khởi đầu, chưa đảm bảo tăng trưởng ngay sau đó.