Chứng khoán Việt đang rẻ, tại sao lực đầu tư thấp?

Những yếu tố đằng sau tâm lý thị trường và định giá cổ phiếu Việt

Thị trường chứng khoán Việt Nam đang đối mặt với tâm lý khá yếu do hiệu suất đầu tư 6 tháng đến 1 năm qua không đáp ứng kỳ vọng của nhiều nhà đầu tư.

Chỉ số VN-Index hiện tăng chủ yếu nhờ nhóm cổ phiếu của Vingroup; loại trừ nhóm này, thị trường thực tế đã giảm khoảng 5% từ đầu năm. Thanh khoản trung bình chỉ ở mức khoảng 500 triệu USD mỗi phiên, bằng một nửa so với đầu năm.

Theo phân tích của VinaCapital, lợi nhuận của các doanh nghiệp trên HoSE tăng 37% trong quý 1/2026; kỳ vọng sẽ tiếp tục tăng 15-20% trong quý 2/2026. Tuy nhiên, giá cổ phiếu vẫn chịu áp lực giảm, làm cho định giá thị trường trở nên hấp dẫn hơn.

Nếu loại trừ nhóm cổ phiếu Vingroup, P/E dự phóng năm 2026 chỉ khoảng 9,3 lần, gần vùng định giá thấp nhất trong 10 năm qua. Thông tin này được trình bày tại tọa đàm trực tuyến diễn ra vào chiều ngày 15/7/2026 với sự tham gia của Đinh Đức Minh, Giám đốc Đầu tư cấp cao của VinaCapital.

Ông Minh cho rằng đây là hiện tượng bình thường trong bối cảnh bất ổn địa chính trị và rủi ro kinh tế toàn cầu. Lãi suất huy động ở các ngân hàng Việt Nam đã ở quanh mức 8-9% mỗi năm, khiến dòng tiền có xu hướng dịch chuyển sang kênh tiền gửi. Căng thẳng ở Trung Đông đẩy giá dầu lên và làm tăng áp lực lạm phát toàn cầu. Ở Việt Nam, lạm phát đã ở 5,6% vào tháng 5 trước khi hạ nhiệt xuống 4,7% vào tháng 6 nhờ giá dầu giảm.

Người nước ngoài đã bán ròng khoảng 80.000 tỷ đồng từ đầu năm đến nay, do dòng vốn toàn cầu dịch chuyển sang các thị trường được cho là hưởng lợi từ làn sóng AI và bán dẫn như Mỹ, Nhật Bản, Hàn Quốc và Đài Loan.

Thống kê của VinaCapital cho thấy, nếu mua cổ phiếu khi thị trường rẻ, xác suất đạt lợi nhuận vượt trội sau 2-3 năm sẽ cao hơn. Với chu kỳ đầu tư 5-10 năm, giữ cổ phiếu lâu dài thường mang lại kết quả tích cực, kể cả cổ tức.

VinaCapital cho rằng đầu tư vào cổ phiếu với chiến lược dài hạn có thể mang lại lợi nhuận ổn định, và khuyến nghị nhà đầu tư tận dụng các thời điểm tâm lý thị trường yếu để tích lũy thêm tài sản.

Đầu tư vào chứng khoán hiện vẫn được xem là kênh tiềm năng, nhưng mức độ phổ cập ở Việt Nam còn thấp so với bất động sản và vàng. Theo khảo sát của VinaCapital, tỷ lệ phân bổ tài sản của nhà đầu tư cá nhân vào chứng khoán ở Việt Nam chỉ ở mức tương đối khiêm tốn, trong khi bất động sản vẫn chiếm tỷ lệ lớn trong tổng tài sản cá nhân.

Theo Thái Quang Trung, Giám đốc đầu tư VinaCapital, một người Việt điển hình nên phân bổ khoảng 2/3 tài sản vào kênh chứng khoán để tối ưu hóa lợi nhuận dài hạn. Các chuyên gia nhấn mạnh rằng lợi nhuận dài hạn của cổ phiếu (kể cả cổ tức) thường không thua kém các kênh khác và thanh khoản lại cao hơn.

Hiện nay, việc đầu tư qua các quỹ mở đã tiếp cận đến nhiều nhà đầu tư. VinaCapital đang quản lý 04 quỹ mở: VEOF, VMEEF, VSAF và VDEF, với hiệu suất kép trung bình hàng năm đạt khoảng từ 10% đến 17,4%. Nếu nhà đầu tư nắm giữ trong 3 năm qua, mức tăng trưởng đã đạt từ 42,5% đến gần 60%, cho thấy lợi ích của chiến lược đầu tư dài hạn.

Theo ông Thái Quang Trung, việc đầu tư thông qua các quỹ giúp quản trị rủi ro tốt hơn. Quỹ sẽ chủ động chốt lời để bảo toàn lợi nhuận khi đạt kỳ vọng và áp dụng chiến lược mua vào cổ phiếu rẻ khi thị trường bán tháo.

Phân bổ tài sản và khuyến nghị đầu tư

• Phân bổ tài sản: Theo VinaCapital, tổng tài sản chứng khoán của nhà đầu tư cá nhân Việt Nam hiện chỉ bằng khoảng 1/3 GDP, so với bất động sản thường ở mức cao hơn nhiều.
• Tỷ lệ khuyến nghị: Lý giải phổ biến cho việc phân bổ tài sản là nên dành khoảng 2/3 cho chứng khoán khi có nguy cơ lãi suất và biến động thấp hơn trong dài hạn.
• Quỹ mở: VinaCapital quản lý 04 quỹ mở với hiệu suất tích cực trong dài hạn và đóng vai trò công cụ quản trị rủi ro cho nhà đầu tư.
• Khuyến nghị đầu tư dài hạn: Nhiều chuyên gia nhấn mạnh duy trì chiến lược dài hạn, đều đặn đầu tư và tận dụng thời điểm thị trường yếu để gia tăng danh mục.

Nhìn chung, bài viết cho rằng thị trường Việt Nam đang rẻ về định giá nhưng vẫn đối mặt với các yếu tố rủi ro vĩ mô và biến động ngắn hạn. Tuy nhiên, với chiến lược đúng đắn và thời điểm tích lũy, nhà đầu tư có thể tìm kiếm lợi nhuận dài hạn từ các cổ phiếu cơ bản tốt và sự tham gia của các quỹ đầu tư.