Cú hích lớn từ dòng vốn giải ngân, vì sao cổ phiếu đầu tư công vẫn gây thất vọng?

Đầu tư công và hiệu quả trên thị trường chứng khoán

Đầu tư công được xem là một động lực tiềm năng cho tăng trưởng kinh tế Việt Nam trong bối cảnh kinh tế thế giới có nhiều biến động. Khi ngân sách được giải ngân, các dự án hạ tầng có thêm nguồn lực để triển khai và kỳ vọng vào nhóm ngành xây dựng, vật liệu và hạ tầng giao thông gia tăng.

Tuy nhiên, giữa tác động vĩ mô và hiệu quả đầu tư trên thị trường chứng khoán luôn tồn tại khoảng cách. Giải ngân tốt có thể hỗ trợ GDP, nhưng không đồng nghĩa mọi cổ phiếu liên quan sẽ tăng lợi nhuận. Dòng vốn từ đầu tư công vẫn cần được đánh giá ở từng doanh nghiệp cụ thể.

Tại Vietnam Investment Forum 2026 - Summer Summit, ông Nguyễn Xuân Thành, giảng viên cao cấp Trường Chính sách công và Quản lý Fulbright, cho rằng mục tiêu giải ngân 100% vốn đầu tư công là rất thách thức do quy mô kế hoạch vốn lên tới hơn 1 triệu tỷ đồng. Tuy vậy, ông cho rằng nếu giải ngân được khoảng 95%, đây vẫn là một cú hích đáng kể cho nền kinh tế và có thể giúp tăng trưởng ở mức cao. Theo ông, một thuận lợi sớm là nhiều dự án đã bước vào giai đoạn nước rút, trong khi rủi ro chủ yếu nằm ở hồ sơ, sổ sách và tranh chấp với nhà thầu.

Ngoài ra, TS. Phan Đức Hiếu, ủy viên Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính Quốc hội, nhấn mạnh hai nguyên nhân phổ biến gây vướng mắc giải ngân: sự sẵn có của nguồn vật liệu san lấp và sự tăng giá nguyên vật liệu, khiến chi phí đầu tư tăng và đòi hỏi điều chỉnh đơn giá kịp thời cho các gói thầu khác nhau.

Từ góc nhìn của nền kinh tế, mức giải ngân cao có thể tạo thêm việc làm, kích thích tổng cầu và duy trì động lực tăng trưởng. Tuy nhiên, khi xét ở cấp độ doanh nghiệp niêm yết, yếu tố lợi nhuận phụ thuộc vào việc có dự án nhận được hay không, có điều chỉnh giá hợp đồng kịp thời và mức biên lợi nhuận có bị bào mòn bởi chi phí hay lãi vay hay không. Ông Nguyễn Minh Hạnh, Giám đốc từ SHS, nhấn mạnh rằng xây dựng và đầu tư công là nhóm được kỳ vọng nhiều nhưng kết quả thực tế lại thường không như mong đợi, do các doanh nghiệp gặp nhiều hạn chế trong quản trị và thực thi.

Do đó, câu chuyện đầu tư công cần được nhìn ở hai lớp: vĩ mô và thực thi doanh nghiệp. Trong cùng một bối cảnh chính sách, mức độ hưởng lợi sẽ khác nhau giữa nhà thầu, doanh nghiệp vật liệu, hay đơn vị hạ tầng với sức khỏe tài chính mạnh. Với nhà đầu tư, đầu tư công có thể là một cú hích lớn cho nền kinh tế, nhưng cơ hội với cổ phiếu liên quan vẫn phải được chọn lọc theo từng doanh nghiệp thay vì kỳ vọng đồng loạt cho toàn nhóm ngành.