Chứng khoán Việt Nam vẫn thiếu “món ngon” hấp dẫn quỹ ngoại

Tổng quan về làn sóng IPO và sự hấp dẫn với dòng vốn ngoại

Làn sóng phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) đang nổi lên mạnh mẽ từ cuối năm 2025 và được dự báo tiếp tục căng thẳng trong năm 2026, với quy mô lên tới hàng nghìn tỷ đồng. Nhiều thương vụ mục tiêu huy động vốn từ khu vực tư nhân đang được xúc tiến nhanh chóng.

Danh sách các thương vụ đáng chú ý gồm TCBS (ticker TCX), VPBankS (ticker VPX), VPS (ticker VCK), Nông nghiệp Hòa Phát (ticker HPA) và Gelex (ticker GEL). Bước sang năm 2026, thương vụ mở màn ấn tượng thuộc về CTCP Đầu tư Điện Máy Xanh, thành viên của MWG, với giá chào bán lên đến 80.000 đồng mỗi cổ phiếu và huy động hơn 14.360 tỷ đồng.

Song song đó, nhiều thương hiệu lớn khác đang lên kế hoạch niêm yết, trong đó có Highlands Coffee, CP Vietnam, HD Bank (HDBS), LPBank (LPBS) và Chứng khoán Kafi. Động lực tăng trưởng không còn đến từ cổ phần hóa hay thoái vốn Nhà nước như các chu kỳ trước, mà hiện chủ yếu dựa vào khu vực tư nhân thông qua chia tách và tái cấu trúc hệ sinh thái doanh nghiệp.

Trong khi quy mô vốn đăng ký có thể lên đến hàng tỷ USD, hiệu ứng hậu IPO tại thị trường Việt Nam hiện vẫn chưa được duy trì ổn định. Nhiều cổ phiếu sau niêm yết đã giảm sâu, ví dụ VCK từng bị giảm tới khoảng 20% từ mức IPO (từ 60.000 đồng xuống còn hơn 49.000 đồng mỗi cổ phiếu), trong khi VPX cũng ghi nhận mức giảm mạnh nhất lên tới 18% trước khi hồi phục kỹ thuật.

Theo nhận định của Nguyễn Thế Minh, các thương vụ IPO gần đây thường được định giá quá cao so với khả năng hấp thụ của dòng tiền và điều kiện thanh khoản. Ông cho rằng chủ doanh nghiệp khi đưa cổ phiếu lên sàn thường kỳ vọng giá rất cao, tạo khoảng cách lớn giữa mức giá mong đợi và sức mua thực tế của thị trường.

Khối ngoại đang quay lưng vì thiếu các lựa chọn hấp dẫn thực sự phù hợp khẩu vị quốc tế. Một yếu tố then chốt là rổ hàng hóa IPO thiếu các “món ngon” ở các lĩnh vực cốt lõi ngoài tài chính và chứng khoán, khiến định giá cao thiếu cơ sở vững chắc và dễ gây áp lực bán tháo sau niêm yết. Các chuyên gia của FiinGroup cũng nhấn mạnh làn sóng IPO hiện chưa có các thương vụ quy mô lớn mang tính dẫn dắt như kỳ vọng của thị trường.

• IPO tập trung nhiều ở tài chính, chứng khoán; thiếu lựa chọn hấp dẫn ở sản xuất công nghiệp và viễn thông.
• Khối ngoại thiếu sự tham gia hỗ trợ định giá và thanh khoản sau IPO.
• Giá chào bán và quy mô huy động tại các thương vụ gần đây có thể gây áp lực lên định giá cổ phiếu sau khi niêm yết.
• Các cổ phiếu được nhắc đến như VCK, VPX, DMX (MWG) và các thương hiệu lớn đang trong lộ trình niêm yết thể hiện xu hướng tư nhân hóa và tái cấu trúc hệ sinh thái.