Các thị trường chứng khoán châu Á đồng loạt tăng trưởng ở phiên đầu tuần, khi nhà đầu tư dự báo thỏa thuận chấm dứt xung đột giữa Mỹ và Iran có thể mở đường cho việc tái mở cửa Eo biển Hormuz. Điều này giúp thị trường kỳ vọng nguồn cung dầu sẽ trở lại một cách từ từ và ổn định hơn trong vài tháng tới.
Nikkei 225 của Nhật Bản tăng vọt hơn 5,5% trong phiên sáng; Kospi của Hàn Quốc nhảy tới 5,7%; Taiex của Đài Loan (Trung Quốc) thêm khoảng 2,7%; và ASX200 của Australia tăng khoảng 1,5%. Hang Seng của Hong Kong mở cửa tích cực nhưng đã để mất phần lớn mức tăng vào cuối buổi sáng, cho thấy tâm lý thị trường vẫn ở mức thận trọng.
Những mức tăng này đảo ngược hoàn toàn chuỗi giảm trước đó và cho thấy sự nhạy cảm cao của nhà đầu tư với các tin tức quanh Hormuz. Phản ứng mạnh nhất tập trung vào thị trường dầu mỏ và định hình lại kỳ vọng về nguồn cung toàn cầu trong ngắn hạn.
Giá dầu thô có diễn biến giảm mạnh khi phiên giao dịch mở rộng. Cụ thể, Brent được đẩy xuống 84,21 USD/thùng còn WTI lùi về 81,38 USD/thùng. Theo dữ liệu của Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ (EIA), trong quý 1/2025 đã vận chuyển khoảng 20,1 triệu thùng/ngày, chiếm gần 1/5 lượng tiêu thụ dầu toàn cầu và có Trung Quốc làm thị trường lớn nhất ở khu vực này, theo sau là Ấn Độ, Hàn Quốc và Nhật Bản.
Điểm biến động này diễn ra song song với sự phục hồi được dự báo từ nguồn cung dầu, mặc dù những ước tính về thời gian bình thường hóa vẫn phạm vi nhiều tháng tới. Các nhận định từ các cơ quan phân tích cho thấy sự trở lại đầy đủ của hoạt động vận chuyển qua Hormuz sẽ diễn ra từ từ, đòi hỏi thời gian để các tàu quay lại hoạt động bình thường và cho phép sản lượng khu vực phục hồi.
Phóng viên lưu ý rằng nhiều nước vùng Vịnh, bao gồm Saudi Arabia và UAE, được cho là có thể phục hồi sản xuất nhanh nhất, trong khi Iraq có thể mất tới một năm để tái khởi động đầy đủ do mức cắt giảm cao và khó khăn vận hành mỏ. Điều này làm tăng tính thận trọng khi nhìn nhận tác động dài hạn tới chi phí và nguồn cung toàn cầu.
Rủi ro trước mắt đến từ tính mỏng manh của lệnh ngừng bắn tại Hormuz. Đến ngày 15/6, eo biển vẫn đóng và dự kiến mở lại từ ngày 19/6/2026 sau lễ ký tại Geneva, bắt đầu bằng rà phá thủy lôi. Hội đồng Đại Tây Dương nhấn mạnh vi phạm lệnh ngừng sẽ làm gián đoạn vận tải và làm chậm quá trình rà phá, gây thiệt hại cho thị trường dầu khi tín hiệu mở cửa chưa được đảm bảo.
Giới quan sát nhận định Fed sẽ kết thúc cuộc họp vào ngày 17/6 và quan điểm lãi suất có thể ảnh hưởng tới khẩu vị rủi ro toàn cầu, đặc biệt trong bối cảnh giá dầu biến động. Chỉ số biến động VIX đã giảm khoảng 9% xuống còn 17,68, cho thấy tâm lý thị trường đang định giá lại và có không ít dư địa cho quay đầu nếu tin tức khu vực Vịnh Xấu đi.
Đối với Việt Nam, nước này được hưởng lợi gián tiếp từ việc hạ nhiệt giá dầu nhập khẩu, giúp kiểm soát lạm phát chi phí và ổn định tỷ giá. Tuy vậy, dư địa giảm chi phí đầu vào cũng có thể sẽ tới chậm và không đồng thuận với diễn biến giá giao ngay, do còn phụ thuộc vào diễn biến nguồn cung và thời gian phục hồi của khu vực Trung Đông.
Tóm lại, nhiều nhà đầu tư sẽ theo dõi sát sao diễn biến ở Hormuz cũng như kết quả các cuộc họp tiền tệ khu vực, vì những yếu tố này có thể ảnh hưởng tới định giá và triển vọng ngắn hạn của thị trường châu Á và tác động gián tiếp đến thị trường Việt Nam.