Làn sóng bán tháo trái phiếu chính phủ lan rộng, áp lực lạm phát phủ bóng kinh tế toàn cầu

Tổng quan về thị trường trái phiếu toàn cầu

Thị trường trái phiếu chính phủ toàn cầu đang chứng kiến một đợt điều chỉnh mạnh khi nhà đầu tư rời bỏ trái phiếu trước rủi ro lạm phát kéo dài và chi phí vay tăng. Giá năng lượng leo thang và căng thẳng địa chính trị ở khu vực Trung Đông được xem là yếu tố đẩy lùi kỳ vọng về một giai đoạn lãi suất hạ ở nhiều nền kinh tế.

Tuần qua, lợi suất trái phiếu của nhiều nước lớn đồng loạt tăng lên, phản ánh tâm lý thận trọng của giới đầu tư trước triển vọng lãi suất duy trì ở mức cao lâu hơn dự kiến. Ở Hoa Kỳ, lợi suất trái phiếu kho bạc kỳ hạn 30 năm kết tuần ở 5,12%, cao nhất kể từ cuối năm 2025, và lần đầu tiên kể từ năm 2007 Chính phủ Mỹ phải phát hành trái phiếu 30 năm với mức lãi suất như vậy.

Trong khi đó, lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm ở mức 4,59%, cao nhất trong gần một năm trở lại đây. Thị trường đang dần nghiêng về khả năng Fed sẽ tiếp tục tăng lãi suất để kiềm chế áp lực giá cả, với xác suất thắt chặt từ dự báo CME Group cho thấy khoảng 50% khả năng tiến hành tăng lãi suất vào cuối năm nay.

Không chỉ Hoa Kỳ, nhiều nước phát triển khác cũng chịu áp lực lớn từ lãi suất và lạm phát. Tại Nhật Bản, lợi suất trái phiếu chính phủ kỳ hạn 30 năm lần đầu vượt mốc 4%, trong khi ở Anh lợi suất trái phiếu cùng kỳ hạn tăng lên 5,85%, mức cao nhất trong thế kỷ này do lo ngại lạm phát kéo dài và bất ổn chính trị trong nước. Analysts cho rằng thị trường đang bước vào giai đoạn “định giá lại” rủi ro lạm phát ở quy mô toàn cầu.

Theo lời các nhà quản lý danh mục, sự dịch chuyển này diễn ra song song với lo ngại lạm phát và cú sốc từ giá dầu. Priya Misra, nhà quản lý danh mục của JPMorgan Asset Management, mô tả hiện tượng là một “cơn bão hoàn hảo” đối với thị trường lãi suất khi áp lực lạm phát gia tăng ăn cùng với sự dịch chuyển của lợi suất trái phiếu ở Mỹ, Nhật Bản và Vương quốc Anh.

Ông Tom Ross thuộc Janus Henderson Investors cho rằng thị trường đang phản ánh kỳ vọng ngày càng lớn rằng lạm phát sẽ là yếu tố chi phối chính sách tiền tệ trong thời gian tới. Một khảo sát từ Bank of America cho thấy khoảng 25% nhà quản lý quỹ tin Fed có thể tăng lãi suất nhiều hơn mức dự báo hiện tại.

Sự biến động trên thị trường trái phiếu đã lan sang cả thị trường cổ phiếu. Phiên 15/5, S&P 500 giảm 1,2%, trong khi Stoxx Europe 600 mất 1,5%. Deirdre Dunn, người phụ trách mảng lãi suất tại Citi, cảnh báo nếu đợt bán tháo kéo dài có thể làm tăng nguy cơ vỡ nợ, từ đó tác động tiêu cực tới thị trường chứng khoán, đặc biệt là các cổ phiếu định giá cao.

Áp lực từ lạm phát còn được đẩy mạnh bởi giá dầu tăng lên do căng thẳng địa chính trị ở Trung Đông. Thời điểm kết thúc tuần, giá dầu Brent ở mức 109,26 USD/thùng, tăng mạnh so với trước khi xung đột Mỹ – Iran bùng phát. Điều này làm gia tăng kỳ vọng về sự khó khăn trong việc kiềm chế lạm phát và duy trì định giá của thị trường trái phiếu toàn cầu.

Những yếu tố cần lưu ý và triển vọng ngắn hạn

Các chuyên gia lưu ý thị trường đang ở giai đoạn tìm cân bằng giữa áp lực từ lạm phát và phản ứng của chính sách tiền tệ toàn cầu. Nếu giá dầu vẫn duy trì ở mức cao, khả năng hồi phục của thị trường trái phiếu có thể bị hạn chế, và thị trường cổ phiếu có thể chịu áp lực từ chi phí vay tăng.

Trong bối cảnh này, nhà đầu tư được khuyến nghị theo dõi sát sao các dữ liệu lạm phát và các cuộc họp chính sách của các ngân hàng trung ương lớn để nhận diện sớm các biến động có thể ảnh hưởng tới định giá tài sản và dòng tiền.