Ông lớn ngành thép trong ‘tầm ngắm’ Cục Thuế: Doanh thu nghìn tỷ, thua lỗ triền miên

Thông tin chính về VIS và kế hoạch 2026

VIS (Thép Việt Ý) vừa công bố biên bản họp và nghị quyết Đại hội đồng cổ đông niên năm 2026, cho thấy tham vọng tăng trưởng và bức tranh tài chính chưa tương xứng với quy mô doanh thu. Theo tài liệu, VIS đặt mục tiêu doanh thu năm 2026 đạt 7.888 tỷ đồng, tăng khoảng 144% so với năm 2025, và kỳ vọng lợi nhuận trước thuế đạt 27,78 tỷ đồng. Nếu mục tiêu này được thực hiện, VIS sẽ ghi nhận lãi trở lại sau nhiều năm thua lỗ. Đây được xem là bước thay đổi quan trọng đối với hãng thép của Việt Nam.

Ngoài tăng trưởng doanh thu, biên lợi nhuận được xem là thách thức với VIS, khi mô hình kinh doanh hiện tại vẫn đang đối mặt với áp lực chi phí và hiệu quả chưa được cải thiện tương xứng với quy mô phát triển.

Cơ cấu cổ đông và quản trị

Cơ cấu cổ đông có quyền biểu quyết của VIS hiện rất tập trung với 4 cổ đông đại diện chiếm tới 99,59%. Không cổ đông tham dự trực tiếp mà thông qua hình thức ủy quyền. Hội đồng quản trị phần lớn là người Nhật; Meguru Nishimura nắm chức Chủ tịch. Điều này cho thấy VIS đang nằm trong hệ sinh thái của nhà đầu tư Nhật Bản và có thể chịu sự giám sát chặt chẽ từ cổ đông nước ngoài.

Khía cạnh tài chính và bức tranh lợi nhuận

Từ năm 2017 đến nay, VIS duy trì doanh thu quanh mức 5.000–6.000 tỷ đồng mỗi năm, nhưng biên lợi nhuận lại không được cải thiện. Năm 2017 VIS lãi khoảng 43 tỷ đồng, sau đó lần lượt lỗ 326 tỷ đồng (2018), 219 tỷ đồng (2019), 503 tỷ đồng (2022), 283 tỷ đồng (2023) và 312 tỷ đồng (2024). Năm 2025 mức lỗ được cải thiện xuống còn khoảng 60 tỷ đồng, nhưng vẫn chưa thể thoát khỏi tình trạng thua lỗ kéo dài.

Về cân đối tài chính, tổng tài sản của VIS đã mở rộng từ khoảng 2.6–3.0 nghìn tỷ đồng lên trên 4.2 nghìn tỷ đồng vào cuối năm 2024. Tuy nhiên, phần lớn quy mô gia tăng đến từ nợ phải trả, với nợ phải trả lên tới 3.663 tỷ đồng và vốn chủ sở hữu giảm xuống còn hơn 580 tỷ đồng, cho thấy áp lực tài chính và rủi ro thanh khoản gia tăng trong ngắn hạn.

Bối cảnh ngành và triển vọng ngắn hạn

Việc VIS mở rộng quy mô nhưng hiệu quả chưa được cải thiện cho thấy thách thức của mô hình kết hợp giữa thương mại và sản xuất thép, phụ thuộc nhiều vào chu kỳ bất động sản và giá nguyên liệu. Ngành thép có sự phân hóa lớn giữa các doanh nghiệp: một số tập trung vào tích hợp dọc và kiểm soát chi phí, trong khi VIS chủ yếu tập trung vào thép xây dựng và phụ thuộc nhiều vào thị trường nội địa.

Triển vọng ngắn hạn của VIS sẽ phụ thuộc vào chiến lược của cổ đông nước ngoài và khả năng tái cấu trúc tài chính để cải thiện biên lợi nhuận. Với mức doanh thu đáng kể nhưng lợi nhuận ở mức thấp, VIS cần cân nhắc tái cấu trúc và tối ưu hóa nguồn vốn để tận dụng chu kỳ ngành thép và các dự án đầu tư trong tương lai.

Tiền đề tương lai

Ngoài các động lực nội tại, VIS có thể được xem xét trong khuôn khổ hợp tác với các cổ đông nước ngoài và chuỗi cung ứng thép lớn nếu có sự tái cấu trúc mạnh. Tuy nhiên, tiềm năng của VIS còn phụ thuộc vào tiến độ thực thi của cổ đông chi phối và hiệu quả của các biện pháp tài chính được triển khai để cải thiện biên lợi nhuận và cấu trúc vốn trong trung và dài hạn.