Báo cáo tài chính hợp nhất bán niên năm 2026 đã soát xét của CTCP Khoáng sản và Xây dựng Bình Dương (HoSE: KSB) cho thấy, tại ngày 30/6, chi phí xây dựng cơ bản (XDCB) dở dang của doanh nghiệp đạt gần 1.011 tỷ đồng, tăng hơn 110 tỷ đồng, tương ứng hơn 12% so với đầu năm.
Quy mô khoản mục này đã thay đổi mạnh trong những năm gần đây. Cuối năm 2022, KSB có hơn 516 tỷ đồng XDCB dở dang, đến cuối năm 2023 con số giảm còn 428,3 tỷ đồng. Bước ngoặt xuất hiện trong năm 2024 khi XDCB dở dang tăng hơn gấp đôi lên gần 894,91 tỷ đồng, chủ yếu do khoản đầu tư hơn 451,67 tỷ đồng tại dự án KCN Hoa Lư.
Như vậy, từ cuối 2023 đến giữa năm nay, XDCB dở dang của KSB đã tăng khoảng 582,7 tỷ đồng, tương đương hơn 136%.
Tại cuối tháng 6/2026, KCN Hoa Lư vẫn là khoản XDCB dở dang lớn nhất với hơn 452,13 tỷ đồng, gần như không thay đổi so với đầu năm. Đứng thứ hai là mỏ đá Tam Lập, tăng từ 163,43 tỷ đồng lên 200,87 tỷ đồng sau 6 tháng. Dự án mở rộng KCN Đất Cuốc đứng kế tiếp với hơn 194,08 tỷ đồng, không thay đổi so với đầu năm.
Hai khoản tăng mạnh khác là mỏ sét Phước Hòa, từ 55,31 tỷ lên 66,8 tỷ đồng, và đặc biệt mỏ đá Tân Mỹ, từ chỉ 2,42 tỷ lên 62,18 tỷ đồng. Các dự án khác ghi nhận gần 34,89 tỷ đồng.
Nhìn vào biến động này có thể thấy phần gia tăng XDCB dở dang trong nửa đầu năm nay chủ yếu đến từ nhóm dự án khoáng sản, nổi bật là Tân Mỹ và Tam Lập, thay vì hai dự án khu công nghiệp.
Diễn biến này tương đồng với định hướng KSB công bố tại ĐHĐCĐ thường niên năm 2026. Doanh nghiệp xác định Tân Mỹ và Tam Lập 3 là những trọng tâm trong lĩnh vực khoáng sản hiện nay. Với Tân Mỹ, KSB đang hoàn thiện hồ sơ thăm dò, mở rộng và khai thác xuống sâu; doanh nghiệp kỳ vọng sau khi hoàn tất thủ tục sẽ bổ sung nguồn đá phục vụ các dự án đầu tư công, hạ tầng và xây dựng tại khu vực phía Nam.
Trong năm nay, KSB đặt kế hoạch sản lượng đá xây dựng đạt 3,975 triệu m3, tăng khoảng 770.000 m3 so với thực hiện năm 2025. Công ty đánh giá nhu cầu vật liệu được hỗ trợ bởi các dự án như cao tốc TP.HCM - Thủ Dầu Một - Chơn Thành, Vành đai 3, Vành đai 4 và các công trình hạ tầng khác tại phía Nam.
Báo cáo cập nhật ngày 8/9 của Vietcap cũng đánh giá khai thác đá sẽ tiếp tục dẫn dắt lợi nhuận KSB trong ngắn hạn. Theo Vietcap, sản lượng và giá bán đá của KSB đã tăng mạnh trong năm 2025 và 6 tháng đầu năm 2026, nhờ nhu cầu từ các dự án hạ tầng cao trong khi nguồn cung còn hạn chế.
Đơn vị phân tích dự báo sản lượng đá của KSB năm 2026 và 2027 lần lượt tăng 24% và 2% so với cùng kỳ, nhờ nhu cầu duy trì cao và công suất tại Tam Lập 3, Thiện Tân 7 được nâng lên. Giá bán bình quân được dự báo tăng tương ứng 20% và 5%, trong khi việc các mỏ mới hoạt động với công suất cao hơn có thể hỗ trợ biên lợi nhuận nhờ lợi thế quy mô.
Nếu các dự án khoáng sản đang giữ vai trò dẫn dắt trước mắt, hơn 646 tỷ đồng nằm tại Hoa Lư và Đất Cuốc lại cho thấy tham vọng dài hạn của KSB ở bất động sản khu công nghiệp. Trong đó, dự án mở rộng KCN Đất Cuốc có quy mô 310,38 ha, nâng tổng diện tích khu công nghiệp sau mở rộng lên 523,22 ha, với tổng vốn đầu tư dự kiến hơn 4.211 tỷ đồng.
Trong năm 2026, KSB cho biết tập trung vào công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng, hoàn thiện hồ sơ quy hoạch, đất đai và các điều kiện cần thiết để triển khai dự án. Một bước pháp lý đáng chú ý đã được hoàn tất trong tháng 6 khi Quy hoạch phân khu tỷ lệ 1/2.000 KCN Đất Cuốc được phê duyệt.
Dù vậy, triển vọng mảng KCN vẫn cần thời gian để phản ánh vào kết quả kinh doanh. Vietcap cho biết diện tích cho thuê mới của KSB thời gian qua giảm do quá trình mở rộng các dự án gặp vướng mắc liên quan đến thay đổi pháp lý, chi phí bồi thường và giải phóng mặt bằng. Công ty chứng khoán này cũng dự báo doanh thu KCN năm 2026-2027 giảm do thay đổi phương pháp hạch toán.
Trong khi đó, lượng vốn bỏ vào các dự án tiếp tục đặt ra yêu cầu về nguồn tài chính. Riêng dự án Đất Cuốc, BCTC bán niên cho biết quyền sử dụng đất và tài sản hình thành trong tương lai tại dự án đã được KSB sử dụng làm tài sản thế chấp cho các khoản vay ngân hàng. Vietcap cũng xác định một trong những rủi ro đối với KSB là chi phí vốn tại các mỏ đá và KCN tăng, bên cạnh khả năng sản lượng đá tiêu thụ thấp hơn dự báo.
Ở chiều kinh doanh, KSB đặt mục tiêu năm 2026 đạt 1.018 tỷ đồng doanh thu và 208 tỷ đồng lợi nhuận trước thuế. Sản lượng đá dự kiến tăng mạnh trong khi diện tích cho thuê đất KCN đặt ở mức 4,8 ha.
Do đó, hơn 1.000 tỷ đồng XDCB dở dang hiện phản ánh hai lớp triển vọng khác nhau của KSB: các khoản đầu tư mỏ đá, đặc biệt Tam Lập và Tân Mỹ, có thể hỗ trợ công suất và kết quả kinh doanh trong ngắn hạn; còn Hoa Lư và Đất Cuốc là dư địa dài hạn nhưng phụ thuộc nhiều hơn vào tiến độ pháp lý, giải phóng mặt bằng và khả năng thu xếp vốn.