Tổng giám đốc Blue Bridge Investment Partners: Cần mở rộng vai trò nhà đầu tư tổ chức trên thị trường trái phiếu

Khuyến nghị mở rộng vai trò nhà đầu tư tổ chức trên thị trường trái phiếu

Trong khuôn khổ phiên thảo luận thứ hai của hội thảo "Tái cấu trúc các kênh dẫn vốn" do Báo Tài chính - Đầu tư tổ chức, bà Nguyễn Thị Triều, Tổng giám đốc Blue Bridge Investment Partners, nhấn mạnh cấu trúc thị trường trái phiếu doanh nghiệp đang phục hồi nhưng vẫn phụ thuộc mạnh vào hệ thống ngân hàng.

Cụ thể, khoảng 80% lượng trái phiếu phát hành hiện nay đến từ các ngân hàng và các doanh nghiệp bất động sản, trong khi 60-70% người mua cũng là ngân hàng. Sự phụ thuộc này đồng nghĩa với việc thị trường trái phiếu vẫn xoay quanh tín dụng ngân hàng và chưa đa dạng hóa nguồn cung lẫn cầu.

Theo bà Triều, mục tiêu không chỉ mở rộng quy mô mà còn định hướng dòng vốn sao cho trái phiếu hỗ trợ các lĩnh vực có tăng trưởng giá trị dài hạn cho nền kinh tế, tương tự như tín dụng ưu tiên cho các ngành then chốt. Bà cho rằng việc khơi thông nguồn vốn sẽ đòi hỏi cả nguồn cung lẫn nguồn cầu được đa dạng hóa.

Một trong hướng đi được nhấn mạnh là phát triển thị trường trái phiếu hạ tầng. Theo bà, Chính phủ đang xây dựng khung pháp lý cho trái phiếu PPP, một tín hiệu tích cực trước nhu cầu đầu tư hạ tầng lớn. Tuy nhiên, các dự án hạ tầng có thời gian hoàn vốn dài và biên lợi nhuận không cao, nên huy động vốn sẽ gặp thách thức.

Bà Triều cho rằng để thị trường trái phiếu bền vững, cần đa dạng hóa nguồn vốn từ các doanh nghiệp bảo hiểm, đặc biệt là bảo hiểm nhân thọ, vốn có kỳ hạn dài từ 25-30 năm. Đây được xem là cơ hội đầu tư vào trái phiếu hạ tầng, với yêu cầu cơ chế tăng cường tín dụng (credit enhancement) nhằm giúp bảo hiểm quản trị rủi ro.

Hiện nay, nguồn vốn của doanh nghiệp bảo hiểm và Bảo hiểm Xã hội Việt Nam vẫn chủ yếu đầu tư vào trái phiếu Chính phủ. Nếu có cơ chế phù hợp để dòng tiền này có thể chảy vào trái phiếu hạ tầng, nền kinh tế sẽ có thêm nguồn vốn dài hạn mà không làm gia tăng nợ công.

Không khuyến khích nhà đầu tư cá nhân tham gia sâu vào trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ. Bà Triều nêu rõ rằng đây là tài sản đòi hỏi đánh giá tín dụng và phân tích sức khỏe doanh nghiệp, và chỉ các nhà đầu tư tổ chức mới có đủ nguồn lực. Thay vào đó, cần phát triển lực lượng nhà đầu tư tổ chức để thị trường vận hành chuyên nghiệp và bền vững hơn.

Cần tháo gỡ các rào cản pháp lý. Ví dụ, cơ chế chứng khoán hóa hoặc tái cấp vốn cho dự án hạ tầng đã đi vào vận hành nhưng vẫn bị hạn chế đầu tư từ phía bảo hiểm vì xếp nhóm trái phiếu cơ cấu nợ. Bà Triều cho rằng nên đánh giá dự án theo bản chất rủi ro thay vì chỉ dựa vào hình thức pháp lý của khoản trái phiếu, từ đó mở cửa nguồn vốn cho hạ tầng đang vận hành.

Nguồn vốn ngoài nước cũng được nhắc tới khi Việt Nam đã đẩy mạnh phát hành trái phiếu quốc tế từ đầu năm. Tuy nhiên, thách thức lớn vẫn đến từ xếp hạng tín nhiệm quốc gia; nếu đạt mức investment grade, chi phí vốn sẽ giảm và việc huy động vốn quốc tế sẽ thuận lợi hơn cho các doanh nghiệp Việt Nam và các dự án hạ tầng.

Theo bà Triều, mục tiêu dài hạn là dòng vốn sẽ ưu tiên cho các ngành có lợi thế cạnh tranh như hạ tầng, logistics và du lịch, nhằm tăng trưởng kinh tế bền vững và hỗ trợ nguồn vốn cho thị trường chứng khoán.