Từ nâng hạng đến nâng chuẩn thị trường chứng khoán

Nâng chuẩn thị trường để thu hút dòng vốn dài hạn sau nâng hạng FTSE Russell

Việt Nam đang bước vào giai đoạn quyết định để được nâng hạng trên bảng xếp hạng quốc tế. Tuy nhiên, việc thuyết phục các tổ chức xếp hạng không chỉ yêu cầu đáp ứng các tiêu chí kỹ thuật mà còn phải nâng chuẩn hạ tầng và quản trị rủi ro, đồng thời đảm bảo chất lượng hàng hóa trên thị trường. Theo TS. Nguyễn Sơn, Chủ tịch Hội đồng thành viên VSDC, các nội dung được đề cập cho thấy ưu tiên không chỉ dừng ở việc đáp ứng tiêu chí nâng hạng mà còn hướng tới sự ổn định và hấp dẫn dòng vốn dài hạn. Điều này cho thấy nâng hạng chỉ là một cột mốc, còn việc xây dựng nền tảng vận hành và quản trị vững chắc mới quyết định khả năng duy trì nguồn vốn dài hạn.

Trong quá trình chuẩn bị, lộ trình triển khai giao dịch trong ngày (T+0), bán khống và các sản phẩm mới trên nền tảng KRX được xem là những mục tiêu then chốt. Theo ông Sơn, dù hệ thống hiện đã tích hợp các tính năng liên quan đến giao dịch trong ngày và bán chứng khoán chờ về, vẫn cần có khung pháp lý và công cụ hỗ trợ để vận hành trơn tru. Các công cụ như SBL (vay và cho vay chứng khoán), buy-in và sell-out sẽ đóng vai trò then chốt để duy trì thanh khoản và xử lý rủi ro khi triển khai các sản phẩm mới. Đồng thời, câu chuyện hạ tầng còn phụ thuộc sự phối hợp giữa các lớp quản trị rủi ro và cơ chế bù trừ ở cấp độ hệ thống.

• Phòng vệ rủi ro tỷ giá cho nhà đầu tư nước ngoài được xem xét như một yếu tố then chốt để duy trì sự hiện diện vốn dài hạn.
• CCP (đối tác bù trừ trung tâm) và mô hình tài khoản tổng (omnibus account) đang được hoàn thiện về công nghệ và khung pháp lý.
• Vận hành hạ tầng phải đồng thời hỗ trợ SBL, buy-in và sell-out nhằm bảo vệ thanh khoản và an toàn hệ thống.
• Tài liệu diễn đàn như Vietnam Investment Forum 2026 cho thấy sự quan tâm tới lộ trình nâng chuẩn theo thông lệ quốc tế.
• Việc đẩy mạnh các sản phẩm giao dịch mới không thể tách rời khỏi quản trị rủi ro và đáp ứng yêu cầu chất lượng hàng hóa.

Tuy nhiên, chất lượng hàng hóa trên thị trường được xem là yếu tố then chốt để thu hút dòng vốn dài hạn. TS. Nguyễn Sơn nhấn mạnh cần tăng quy mô và độ sâu của cổ phiếu thông qua cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước, IPO đi kèm niêm yết và thu hút các doanh nghiệp FDI quy mô lớn tham gia thị trường. Việc cải thiện chất lượng hàng hóa là nền tảng để nhà đầu tư tổ chức và nhà đầu tư nước ngoài có thể tiếp tục phân bổ vốn lâu dài. Như vậy, nâng hạng sẽ là cột mốc mở đầu cho một lộ trình nâng chuẩn ở cấp độ vận hành, quản trị và chất lượng hàng hóa.