Người từng cho Elon Musk vay tiền lúc gặp nạn được tỷ phú trả ơn bằng khối tài sản khổng lồ

Người từng cho Elon Musk vay tiền và cuộc chiến gia tài của giới công nghệ

Sự kiện nổi bật xoay quanh Antonio Gracias, một nhà đầu tư vốn tư nhân có ảnh hưởng sâu rộng nhưng ít xuất hiện trên truyền thông, và mối liên hệ lâu năm với Elon Musk cùng các dự án tham vọng của ông. Gracias được cho từng cho Musk vay 1 triệu USD ở giai đoạn đầu thành lập Tesla, khi doanh nghiệp này đứng trước bờ vực phá sản và cần sự giúp đỡ kịp thời để tiếp tục tồn tại.

Cuộc gặp gỡ và sự hỗ trợ ban đầu ấy mở đường cho một chuỗi hợp tác kéo dài hơn hai thập kỷ, đóng vai trò then chốt trong các dự án tham vọng nhất của nhân loại. Antonio Gracias được cho là xuất hiện trong hầu hết các dự án quan trọng của Musk, từng tham gia hội đồng quản trị của Tesla, SpaceX, SolarCity, Neuralink và The Boring Company.

Valor Equity Partners, công ty của Gracias, được xem là một trong những nhà đầu tư tổ chức đầu tiên cho Tesla và có vai trò lớn trong nhiều doanh nghiệp do Musk sáng lập. Theo hồ sơ IPO gần đây, các thực thể thuộc Valor Equity Partners nắm giữ hơn 500 triệu cổ phiếu loại A của SpaceX, tương đương khoảng 7,3% cổ phần công ty, vị thế lớn thứ hai trong danh sách cổ đông cá nhân, chỉ sau chính Elon Musk.

Cuối tháng 5, các định chế tài chính Phố Wall đưa ra dự báo lạc quan về giá trị của đợt phát hành cổ phiếu SpaceX. Nếu SpaceX được định giá ở mức khoảng $1.750 tỷ và lên sàn, phần tài sản của Antonio Gracias sẽ chạm ngưỡng khoảng $90 tỷ. Trong kịch bản lạc quan hơn khi định giá tăng lên tới $2.000 tỷ, con số này có thể vượt quá $140 tỷ và giúp Gracias tiến gần hơn tới danh sách những người giàu nhất thế giới.

Vào ngày 12/6, cổ phiếu SpaceX mở cửa ở mức khoảng $150 trên Nasdaq. Theo báo cáo từ CNBC, giá trị các cổ phần Musk nắm giữ tại SpaceX đã vượt ngưỡng $766 tỷ, và cộng với khoảng $406 tỷ từ cổ phiếu Tesla tăng lên mức gần 1,05 nghìn tỷ USD tổng tài sản của ông. Kết thúc phiên, SpaceX tiếp tục tăng hơn 20% và đóng trên mức khoảng $160/cổ phiếu, giúp định giá công ty vượt mức $2.000 tỷ như dự báo.

Những dòng tiền và kết quả phát hành cổ phiếu sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến Valor và các cổ đông liên quan. Theo thông tin công bố, toàn bộ số tiền từ đợt huy động và giao dịch sẽ có tác động lớn đến cấu trúc cổ đông và định giá của SpaceX.

Thỏa thuận trị giá khoảng 20 tỷ USD liên quan đến công nghệ trí tuệ nhân tạo xAI đã gây tranh cãi khi một công ty con của xAI ký hợp đồng thuê thiết bị GPU có tổng giá trị gần $20 tỷ USD từ quỹ đầu tư của Antonio Gracias. Khi đó, xAI vẫn ở trong hệ sinh thái độc lập trước khi được sáp nhập vào SpaceX. Theo hồ sơ, SpaceX bảo lãnh các thanh toán cho Valor, khiến nghĩa vụ này có thể được ghi nhận là nợ thay vì hợp đồng thuê phổ biến, nếu quy ước kiểm toán được chấp nhận.

Kết quả là PwC, công ty kiểm toán của SpaceX, cho rằng đây là các khoản vay thay vì hợp đồng thuê và buộc SpaceX phải ghi nhận nợ liên quan trên bảng cân đối. Hiện tại, SpaceX có một khoản nợ 9 tỷ USD đối với một bên liên quan có liên hệ với một thành viên trong hội đồng quản trị SpaceX. Hai bên Valor Equity Partners và SpaceX chưa phản hồi yêu cầu bình luận từ Fortune.

Những diễn biến kể trên cho thấy cấu trúc giao dịch và nguồn vốn của Valor và SpaceX có thể tác động đến cấu trúc vốn và rủi ro tài chính của các bên liên quan khi SpaceX lên sàn. Tính đến thời điểm hiện tại, Valor cho biết các công cụ đầu tư của họ mang lại lợi nhuận từ các hợp đồng thuê trong năm 2025 và hai tháng đầu năm 2026 lần lượt đạt khoảng $885 triệu và $857 triệu.

Những phân tích về cách thức giao dịch và cơ chế bảo lãnh cho thấy đây có thể là trường hợp “bán và thuê lại” đặc thù. PwC nhấn mạnh rằng nếu SpaceX chấp nhận cấu trúc nhằm né tránh ghi nhận nợ trên bảng cân đối, các khoản tài trợ sẽ ràng buộc cổ đông đại chúng phải chịu trách nhiệm phát sinh từ các thỏa thuận ký khi SpaceX còn ở trạng thái tư nhân. Hiện nay, tình hình vẫn còn nhiều rủi ro và các thẩm định tài chính cần được theo dõi chặt chẽ trong thời gian tới.