Tuần này, nhiều doanh nghiệp công bố phát hành cổ phiếu ESOP để trả lương thưởng cho người lao động, trong khi giá cổ phiếu ESOP được đặt ở mức thấp so với thị giá. Các công ty đã phê duyệt hoặc công bố kế hoạch phát hành ESOP với quy mô lớn, bao gồm TCX, VCI, MSN và MCH. Theo các thông tin được công bố, giá phát hành đang ở mức 10.000 đồng/cổ phiếu hoặc 11.000 đồng/cổ phiếu và số lượng ESOP lên đến hàng triệu đơn vị.
Đáng chú ý, TCX (Công ty Chứng khoán Kỹ thương) phê duyệt phát hành 556.522 cổ phiếu ESOP với giá 10.000 đồng/cổ phiếu. Danh sách 28 nhân viên được quyền mua ESOP cho đợt này cho thấy phạm vi phân bổ tương đối rộng, với các mức từ 6.000 tới gần 57.000 cổ phiếu mỗi người. Trong số này, bà Nguyễn Thị Thu Hiền – Phó Chủ tịch Hội đồng quản trị kể từ 1/7 – được dự kiến mua 46.261 cổ phiếu.
VCI (Chứng khoán Vietcap) công bố phát hành ESOP năm 2026 với 4,6 triệu cổ phiếu, giá 11.000 đồng/cổ phiếu. Thời gian nhận tiền và mua cổ phiếu diễn ra từ 17-24/6 và có 178 nhân viên được cấp quyền. Những người nắm vai trò cấp cao như Tổng giám đốc Tôn Minh Phương được kỳ vọng mua nhiều nhất với 480.000 cổ phiếu, Phó tổng giám đốc Toàn Nhân dự kiến mua 380.000 cổ phiếu, Phó tổng Giám đốc Đoàn Minh Thiện khoảng 250.000 cổ phiếu.
SSI (Chứng khoán SSI) cho biết còn khoảng 289.500 cổ phiếu ESOP chưa đăng ký mua trong đợt phân phối mới tính đến ngày 10/6, mức giá phát hành 10.000 đồng/cổ phiếu. Cổ phiếu ESOP đợt này sẽ được chuyển nhượng 50% sau 2 năm và 50% còn lại sau 3 năm kể từ ngày kết thúc đợt phát hành.
Trong khi đó, MSN (Tập đoàn Masan) dự kiến phát hành hơn 14 triệu cổ phiếu ESOP với giá 10.000 đồng/cổ phiếu, tương đương khoảng 0,95% số cổ phiếu đang lưu hành. Thời điểm giao dịch thể hiện tại cho thấy mức chênh lệch với thị giá tương đối hấp dẫn cho người lao động.
Cũng ở mặt hàng tiêu dùng, MCH (Masan Consumer) thông báo triển khai chương trình ESOP gần 13 triệu cổ phiếu, bao gồm 32.583 cổ phiếu quỹ và 12,91 triệu cổ phiếu phát hành mới, với giá 10.000 đồng. Mức chênh lệch giữa giá ESOP và thị giá hiện khoảng gần 120.000 đồng/cổ phiếu, qua đó ước tính lợi ích cho nhân viên lên tới khoảng 1.547 tỷ đồng.
Ngoài ra, REE (Cơ Điện Lạnh) được cho là có bước mở rộng cổ phần khi Platinum Victory Pte. Ltd. đăng ký mua 20.485.510 cổ phiếu, nâng sở hữu từ 41,7% vốn lên dự kiến lên 44,99%. Tương tự, NBB (Năm Bảy Bảy) sẽ bán khoảng 315.861 cổ phiếu quỹ từ 1-30/7 với mức giá không thấp hơn 17.760 đồng/cổ phiếu.
Trong một động thái khác, Vinaconex đã công bố giao dịch bán 35,4 triệu cổ phiếu VIW từ Vinaconex, làm giảm tỷ lệ nắm giữ của Tổng công ty Đầu tư nước và Môi trường Việt Nam xuống còn 25% vốn điều lệ và kết thúc vai trò công ty mẹ của Viwaseen.
Những động thái phát hành ESOP và tác động lên cổ phiếu liên quan được đánh giá có thể tạo ra lợi ích vốn nhưng cũng mang tới chi phí pha loãng ngắn hạn cho các công ty và cổ đông hiện hữu. Nhà đầu tư được khuyến nghị theo dõi diễn biến giá cổ phiếu, dòng tiền và lịch chốt quyền của từng doanh nghiệp có ESOP nhằm đánh giá tác động đến định giá và thanh khoản trên thị trường.