Hoàn thiện Luật Chứng khoán mở rộng không gian phát triển thị trường vốn

Nội dung sửa đổi Luật Chứng khoán nhằm mở rộng không gian huy động vốn

Sau hơn 5 năm thực thi Luật Chứng khoán năm 2019, nền tảng pháp lý cho thị trường chứng khoán Việt Nam được đánh giá đã đáp ứng phần nào yêu cầu phát triển. Tuy vậy, trước yêu cầu nâng hạng và thu hút dòng vốn dài hạn, nhiều chuyên gia cho rằng khuôn khổ pháp lý hiện hành cần được cập nhật để tháo gỡ các điểm nghẽn. Dự thảo nhằm nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước và hỗ trợ mục tiêu huy động vốn trung và dài hạn cho nền kinh tế.

Điểm cốt lõi của dự thảo sửa đổi tập trung vào ba nhóm chính sách lớn: tiếp tục đơn giản hóa điều kiện đầu tư kinh doanh và thủ tục hành chính; bổ sung cơ sở pháp lý cho các mô hình mới như cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) và tổ chức bảo lãnh thanh toán trái phiếu; đồng thời sửa đổi các quy định liên quan đến giao dịch điện tử, người hành nghề chứng khoán, hoạt động của các tổ chức kinh doanh chứng khoán, quỹ đầu tư và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao cho ngành.

Ngoài ra, nhiều ý kiến cho rằng dự thảo còn đề xuất tạo cơ chế cho các mô hình phát hành và bảo đảm nguồn vốn dài hạn, nhằm biến thị trường chứng khoán thành kênh huy động vốn trung và dài hạn thực sự cho nền kinh tế. Tại hội thảo "Kinh tế tư nhân trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc", Lê Thị Việt Nga, Phó Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, nhấn mạnh rằng cơ quan quản lý sẽ tập trung sửa đổi luật theo hướng cắt giảm điều kiện kinh doanh, đơn giản hóa thủ tục hành chính và nâng cao chất lượng thị trường. Bà cũng gợi ý nghiên cứu các cơ chế như trái phiếu xanh, trái phiếu bền vững và khung pháp lý cho phát hành trái phiếu của dự án đối tác công tư (PPP).

Ở góc độ doanh nghiệp và hội nhập quốc tế, TS. Nguyễn Anh Tuấn, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp đầu tư nước ngoài (VAFIE), cho rằng một trong những trở ngại lớn hiện nay là không gian phát triển của thị trường vốn vẫn còn hạn chế, cả về phía nhà đầu tư lẫn nguồn hàng hóa. Theo ông, Việt Nam vẫn chưa khai thác hết tiềm năng của dòng vốn quốc tế; việc sửa luật cần mở cửa hơn cho nhà đầu tư nước ngoài và cân bằng giữa bảo vệ nhà đầu tư và yêu cầu phát triển thị trường. Các ý kiến đề xuất cần đánh giá năng lực thực tế của nhà đầu tư và tạo điều kiện thuận lợi để tham gia thị trường nổi lên như một kênh huy động vốn đáng tin cậy.

Theo Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, dự án luật được xây dựng trên cơ sở Nghị quyết 66.16/2026/NQ-CP của Chính phủ về cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính và các quy định liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh. Bộ Tài chính đề xuất đưa dự án sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chứng khoán vào Chương trình xây dựng luật năm 2026 và trình Quốc hội khóa XVI xem xét tại kỳ họp thứ hai vào tháng 10/2026. Việc sửa đổi được kỳ vọng không chỉ giải quyết các bất cập thực tiễn mà còn tạo nền tảng pháp lý cho các mô hình huy động vốn mới và nâng cao sức hấp dẫn của thị trường đối với cả nhà đầu tư trong nước và nước ngoài, từ đó hỗ trợ mục tiêu nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam trong những năm tới.

Từ góc độ triển khai và hội nhập, giới chuyên gia cho rằng sửa đổi luật cần tập trung đánh giá năng lực của nhà đầu tư, đồng thời cân bằng giữa bảo vệ nhà đầu tư và yêu cầu phát triển thị trường. Các ý kiến cũng nhấn mạnh sự cần thiết của việc thu hút dòng vốn nước ngoài để tăng thanh khoản và đa dạng hóa nguồn hàng hóa trên thị trường, hướng tới một hệ thống thị trường vốn mở và hiệu quả hơn.