Dùng AI 'chơi' chứng khoán, ai cũng thành chuyên gia: Giới phân tích cảnh báo một điều

AI và dữ liệu lớn định hình ngành chứng khoán Việt Nam

Trong bối cảnh thị trường chứng khoán Việt Nam, khoảng cách giữa nhà đầu tư tổ chức và nhà đầu tư cá nhân vẫn tồn tại. Các tổ chức có nguồn lực tài chính lớn, hệ thống phân tích dữ liệu và đội ngũ chuyên gia hùng hậu. Trong khi đó, nhà đầu tư cá nhân thường đối mặt với thông tin dồi dào nhưng thiếu công cụ cá nhân hóa danh mục và quản trị rủi ro phức tạp. Sự xuất hiện của AI và dữ liệu lớn đang thu hẹp khoảng cách này và tái định hình mô hình kinh doanh của các định chế tài chính tại Việt Nam.

Đại diện từ diễn đàn Vietnam Investment Forum 2026 - Summer Summit, ông Vũ Hữu Điền, Chủ tịch Điều hành HD Securities kiêm Chủ tịch Fintech AI, nhấn mạnh AI sẽ đưa các sản phẩm phức tạp tới gần hơn với khách hàng thông qua các công cụ như Smart Bot và ứng dụng quản lý tài sản. Ông cho rằng đây là bước tiến giúp nhà đầu tư cá nhân tiếp cận hệ sinh thái tư vấn đầu tư chuyên sâu. Tuy vậy, việc triển khai công nghệ này vẫn đòi hỏi sự thận trọng và kiểm soát rủi ro chặt chẽ.

Ông Trần Ngọc Báu, Giám đốc điều hành WiGroup, cảnh báo lĩnh vực tài chính đòi hỏi tính chính xác tuyệt đối, trong khi AI dễ bị “ảo giác máy tính” nếu xử lý khối lượng dữ liệu lớn mà thiếu chuẩn hóa. Khi dữ liệu chưa được chuẩn hóa, hệ thống có thể bị rối và tỷ lệ sai sót tăng cao. Do đó, AI cần được hỗ trợ bởi dữ liệu sâu và một lớp giải nghĩa do con người cung cấp.

Để AI xử lý hiệu quả, hiện tại ở Việt Nam bước đi đầu tiên là tạo ra dữ liệu sạch và có chiều sâu. Ở nước ta, chưa có đơn vị nào sở hữu kho dữ liệu ở mức độ đó, nên các doanh nghiệp tập trung xây dựng dữ liệu chất lượng thay vì thu thập diện rộng. Robo Advisor là kết quả tiếp cận trực tiếp với nhà đầu tư cá nhân, được xem là lợi thế cạnh tranh lớn cho người dùng. Ông Phạm Lưu Hưng, Giám đốc Trung tâm Phân tích & Tư vấn đầu tư tại SSI, nhấn mạnh Robo Advisor mang lại lợi ích nhưng phải được triển khai từng bước và đảm bảo an toàn, bảo mật.

Các chuyên gia đồng ý rằng AI chỉ là công cụ hỗ trợ, còn trách nhiệm và quyết định cuối cùng vẫn thuộc về con người. PGS. TS. Nguyễn Hữu Huân khẳng định AI không thể dự báo mọi biến số vĩ mô như chiến tranh hay thuế quan. Do đó doanh nghiệp không nên kỳ vọng AI sẽ thay thế con người ngay lập tức ở các khía cạnh yêu cầu độ chính xác cao. Sự chuyển dịch từ các mô hình tư vấn truyền thống sang AI Advisory được xem là một xu hướng tất yếu, mở ra cơ hội cho nhà đầu tư cá nhân tiếp cận các công cụ quản lý tài sản hiện đại và tự động hóa.

Tuy nhiên, phía sau các Smart Bot và Robo Advisor là một cuộc đua về chuẩn hóa dữ liệu sâu, kiểm soát rủi ro và nâng cấp năng lực của đội ngũ chuyên gia, nhằm đảm bảo con người vẫn có quyết định cuối cùng dựa trên thông tin tin cậy và được kiểm soát chặt chẽ.