Doanh nghiệp nhà nước được thúc đẩy tăng tốc niêm yết và cải thiện quản trị để mở khóa vốn và hỗ trợ tăng trưởng.

Khung pháp lý và mục tiêu của các doanh nghiệp nhà nước

Ngày 14/5, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước phối hợp cùng Cục Phát triển doanh nghiệp nhà nước (Bộ Tài chính) tổ chức hội nghị phổ biến quy định pháp luật về công ty đại chúng, huy động và thoái vốn. Hội nghị nhằm làm rõ các quy định liên quan và tăng cường tính minh bạch cho thị trường.

Chủ tịch Vũ Thị Chân Phương nhấn mạnh việc gắn cổ phần hóa với niêm yết trên thị trường chứng khoán là chiến lược nhằm nâng cao chất lượng quản trị và gia tăng giá trị doanh nghiệp. Bà cho rằng khu vực doanh nghiệp nhà nước có quy mô vốn hóa lớn sẽ đóng vai trò hạt nhân thu hút dòng vốn quốc tế khi Việt Nam hướng tới nhóm thị trường mới nổi sau khi FTSE Russell nâng hạng.

Bà Phương yêu cầu các đơn vị nghiêm túc tuân thủ quy định công bố thông tin và chủ động nâng cao tỷ lệ cổ phiếu tự do chuyển nhượng để tăng tính hấp dẫn cho cổ phiếu.

Nhu cầu vốn và vai trò của thị trường chứng khoán

Theo Cục Phát triển doanh nghiệp nhà nước, nhu cầu vốn để đạt mục tiêu tăng trưởng hai chữ số giai đoạn 2026-2030 ước tính khoảng 38,5 triệu tỷ đồng. Trong đó, khoảng 80% nguồn lực cần huy động ngoài ngân sách, qua đó thị trường chứng khoán được xem là kênh dẫn vốn không thể thay thế ngân sách.

Ông Vũ Hồng Phương nhấn mạnh rằng dù doanh nghiệp nhà nước nắm giữ tài sản khổng lồ và đóng góp cho ngân sách, các đơn vị vẫn cần áp dụng chuẩn mực báo cáo tài chính quốc tế và mô hình quản trị hiện đại để nâng cao tính cạnh tranh.

Khung pháp lý mới và thời hạn khắc phục

Theo Luật Chứng khoán sửa đổi, doanh nghiệp phải đáp ứng điều kiện vốn chủ sở hữu tối thiểu 30 tỷ đồng và cơ cấu cổ đông có ít nhất 10% cổ phiếu do các nhà đầu tư nhỏ nắm giữ. Doanh nghiệp vi phạm sẽ bị hủy tư cách công ty đại chúng nhằm đảm bảo tính minh bạch cho thị trường.

Đối với trường hợp không đáp ứng điều kiện về cơ cấu cổ đông hoặc vốn chủ sở hữu, cơ quan quản lý sẽ cho phép thời gian khắc phục tối đa là 1 năm, tương ứng với hạn cuối 1/1/2027.

Điểm nổi bật và lộ trình thực hiện

Những điểm nổi bật liên quan đến nội dung và lộ trình thực thi được nêu rõ tại hội nghị.

• UBCKNN và Bộ Tài chính phối hợp tổ chức hội nghị nhằm công bố quy định về công ty đại chúng và huy động/thoái vốn.
• Đưa ra yêu cầu công bố thông tin đầy đủ và tăng tỷ lệ cổ phiếu tự do chuyển nhượng để tăng thanh khoản.
• Khung pháp lý mới quy định vốn chủ sở hữu tối thiểu 30 tỷ đồng và cổ đông nhỏ nắm giữ ít nhất 10% cổ phiếu.
• Thời hạn khắc phục được kéo dài tối đa là 1 năm, đến ngày 1/1/2027.

Động lực cho thị trường và kỳ vọng thực thi

Khung pháp lý mới được kỳ vọng thúc đẩy niêm yết và cải thiện quản trị doanh nghiệp nhà nước, từ đó tăng tính thanh khoản và thu hút vốn ngoại thông qua FTSE Russell và các danh mục liên quan.