Chiến tranh Iran khiến trái phiếu gắn với lạm phát trở lại

Trái phiếu gắn với lạm phát quay trở lại khi giá năng lượng tăng do căng thẳng khu vực

Trong bối cảnh căng thẳng giữa Iran và các nước phương Tây khiến giá năng lượng leo thang, nhà đầu tư đang quay lại với trái phiếu gắn với lạm phát (linkers). Đây là loại trái phiếu có gốc và lãi được điều chỉnh theo chỉ số giá tiêu dùng, nhằm bảo toàn giá trị thực của dòng thu nhập dù lạm phát biến động. Mức độ phổ biến của công cụ này vẫn ở mức khá nhỏ so với các loại nợ khác, nhưng sự hấp dẫn đến từ khả năng duy trì giá trị thực khi mặt bằng giá tăng cao.

Khác với trái phiếu thông thường, liên kết giữa lạm phát cho trái phiếu này được thực hiện bằng cách điều chỉnh cả gốc lẫn lãi theo CPI được quy định trong điều kiện phát hành. Khi CPI tăng, cả gốc và lãi sẽ tăng lên, giúp thu nhập thực tế không bị xói mòn theo thời gian. Ngoài ra còn có các hợp đồng hoán đổi lạm phát cho phép chuyển đổi một số trái phiếu cố định thành trái phiếu gắn với lạm phát trong một số trường hợp nhất định, tăng tính linh hoạt cho nhà đầu tư và người đi vay.

Trên quy mô toàn cầu, các doanh nghiệp phi tài chính đã phát hành hơn 190 tỷ USD trái phiếu loại này, trong đó Anh và Brazil chiếm hơn một nửa thị phần nhưng vẫn chỉ ở mức 2% của thị trường trái phiếu doanh nghiệp đầu tư hạng cao. Chính phủ Anh từ thập niên 1980 đã tích lũy lượng lớn trái phiếu gắn với lạm phát (gilts), đạt tới 688,5 tỷ bảng (tương đương 919 tỷ USD) vào cuối năm 2025 và chiếm khoảng 1/4 tổng nợ công. Brazil cũng là một nước phát hành đáng kể trong nhóm này khi đối mặt với lịch sử siêu lạm phát và nhu cầu huy động vốn ổn định hơn.

Ở Anh, nhóm mua chủ lực của trái phiếu gắn lạm phát là các quỹ hưu trí nội địa, trong khi các doanh nghiệp cấp nước cũng tham gia để bảo vệ chi phí vốn khi lạm phát biến động. Dù mang lại lợi ích bảo vệ giá trị thực, loại trái phiếu này đi kèm rủi ro dài hạn do độ nhạy với lợi suất thực tăng và biên độ biến động giá lớn khi lãi suất thực thay đổi. Trong quá khứ, ngành cấp nước tư nhân của Anh từng trải qua giai đoạn khó khăn với nợ gắn lạm phát, gây áp lực tài chính và khiến các cơ quan quản lý phải tìm biện pháp ứng phó. Thêm vào đó, sự từng bước mở rộng của trái phiếu gắn lạm phát được xem là nguồn vốn có thể giúp ngân sách công linh hoạt hơn khi đối mặt với biến động giá cả.

Thames Water và Ofwat là các ví dụ thực tế cho thấy rủi ro và động lực tài khóa liên quan đến nợ gắn lạm phát ở lĩnh vực cấp nước tại Anh. Việc quản trị và chi phí vốn liên quan đến các công cụ này đóng vai trò quan trọng trong định hình rủi ro thị trường và hành vi của nhà đầu tư khi mặt bằng lãi suất thực thay đổi. Các nước khác, như Brazil và các nền kinh tế đang phát triển, cũng cân nhắc sử dụng trái phiếu gắn với lạm phát để cân bằng giữa chi phí vốn và rủi ro biến động giá cả.