Giải ‘cục máu đông’ nợ xấu để khơi thông dòng vốn, thúc đẩy tăng trưởng

Đổi mới xử lý nợ xấu để khơi thông vốn và thúc đẩy tăng trưởng

Nợ xấu đang tác động trực tiếp đến ổn định kinh tế và dòng vốn, tạo áp lực lên chi phí vốn cho doanh nghiệp và hệ thống ngân hàng. Việc giải phóng nguồn lực từ nợ xấu được cho là có thể quay lại vòng sản xuất, qua đó hỗ trợ tăng trưởng và giảm chi phí cho ngân hàng cũng như doanh nghiệp.

Ảnh: VGP

Tại tọa đàm "Nợ xấu trong bối cảnh mới" do Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam tổ chức chiều 15/4, nhiều ý kiến cho rằng nợ xấu đang ảnh hưởng trực tiếp đến ổn định kinh tế vĩ mô và khả năng phân bổ nguồn lực.

Phát biểu khai mạc, TS. Nguyễn Quốc Hùng, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam, cho biết tọa đàm diễn ra trong bối cảnh Đại hội Đảng lần thứ XIV đặt mục tiêu tăng trưởng hai chữ số. Đây là nhiệm vụ trọng tâm, đòi hỏi sự tham gia của toàn hệ thống.

Theo ông Nguyễn Quốc Hùng, ngành ngân hàng giữ vai trò then chốt trong ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát và hỗ trợ sản xuất kinh doanh. Tuy nhiên, nợ xấu vẫn là vấn đề cần xử lý hiệu quả và bền vững, đặc biệt khi kinh tế phục hồi sau đại dịch.

Ông Hùng dẫn lại đánh giá của Chính phủ cho thấy Nghị quyết 42/2017/QH14 đã hỗ trợ tích cực cho xử lý nợ xấu; tuy nhiên, sau khi nghị quyết hết hiệu lực và do tác động của dịch bệnh, biến động kinh tế và địa chính trị, doanh nghiệp đối mặt nhiều khó khăn, làm tăng rủi ro nợ xấu gia tăng.

Theo số liệu sơ bộ được ông Hùng đưa ra, tỷ lệ nợ xấu nội bảng và nợ xấu tiềm ẩn được ước tính ở khoảng trên 2,8%. Nếu nguồn lực này được đưa trở lại nền kinh tế, lợi ích mang lại được cho là rất lớn, cả ở phạm vi giảm chi phí cho tổ chức tín dụng và hỗ trợ doanh nghiệp.

Do đó, nếu không có giải pháp đồng bộ và sự hỗ trợ từ các cơ quan, ngành ngân hàng có thể không tự xử lý nợ xấu, dẫn tới chi phí tăng và hạn chế khả năng hạ lãi suất. Thủ tục liên quan tài sản bảo đảm còn nhiều khó khăn, nhất là trong lĩnh vực đất đai, khiến dòng vốn vẫn bị kìm lại.

Ngoài ra, dù hành lang pháp lý đã có, việc triển khai vẫn còn vướng mắc. Nhiều bản án đã có hiệu lực nhưng thi hành còn chậm. Sự phối hợp giữa các tổ chức tín dụng, VAMC và cơ quan thi hành án chưa hiệu quả. Thủ tục liên quan tài sản bảo đảm vẫn còn nhiều khó khăn.

Ông Hùng cho biết Chính phủ sẽ ban hành nghị định thay thế Nghị định 53/2013/NĐ-CP về tổ chức và hoạt động của VAMC. Trên cơ sở đó, Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam sẽ tổng hợp kiến nghị để hoàn thiện chính sách nhằm hỗ trợ xử lý nợ xấu, đưa vốn trở lại lưu thông và góp phần tăng trưởng và ổn định lãi suất.

Cần bước ngoặt mới trong xử lý nợ xấu

Đồng quan điểm, ông Đặng Đình Thích, quyền Tổng Giám đốc VAMC cho biết nhóm nợ rủi ro cao vẫn chiếm tỷ trọng đáng kể, trong khi nợ tiềm ẩn và các khoản cơ cấu lại còn lớn, cho thấy khó khăn của doanh nghiệp chưa được xử lý triệt để.

Ông cho rằng nợ xấu không chỉ là vấn đề của quá khứ mà còn là rủi ro cho tương lai. Nếu không có giải pháp đồng bộ, nợ xấu có thể quay lại theo chu kỳ mới. Theo ông, VAMC sẽ tiếp tục nâng vai trò và tham gia hoạt động theo cơ chế thị trường, gắn với xử lý tài sản bảo đảm và cơ cấu lại khách hàng.

Ông Đặng Đình Thích cho biết nhóm nợ rủi ro cao vẫn chiếm tỷ trọng đáng kể và nợ tiềm ẩn đang có xu hướng tăng. Ngoài ra, nợ xấu tập trung ở một số lĩnh vực như bất động sản, xây dựng, và xuất khẩu.

Một phần nợ xấu chưa được phản ánh đầy đủ trong bối cảnh thị trường tài sản biến động và thanh khoản vẫn yếu. Việc cải cách được cho là cần thiết để hạn chế rủi ro tái diễn trong tương lai.

Theo Nghị quyết số 79-NQ/TW, yêu cầu chuyển từ xử lý nợ sang khai thác nguồn lực từ nợ xấu đòi hỏi VAMC tham gia thị trường mua bán nợ và phát triển các công cụ tài chính liên quan. Đại diện VAMC cho biết thời gian tới sẽ tiếp tục hoàn thiện khuôn khổ pháp lý, mở rộng hoạt động mua bán nợ theo giá thị trường và nâng cao khả năng huy động vốn.

Ông Cấn Văn Lực, Chuyên gia Kinh tế trưởng BIDV, cho rằng nợ xấu vẫn là nút thắt của hệ thống tài chính và con số có thể lớn hơn nếu tính cả nợ xấu tiềm ẩn. Thị trường mua bán nợ còn phát triển chậm do khung pháp lý chưa đồng bộ và thông tin tài sản bảo đảm chưa minh bạch. Ông đề xuất cho phép mua bán nợ theo giá thị trường, kể cả dưới giá sổ sách, và phát triển công cụ chứng khoán hóa nợ cùng một sàn giao dịch chuyên biệt để đẩy nhanh xử lý nợ xấu.

Huy Thắng